1 Seri No.Lu Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair 4 Seri No.Lu Tebliğ Taslağı Yayımlanmıştır

Uluslararası Vergi Bülteni: 17.04.2020/16

1 Seri No.Lu Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğ’de Değişiklik Yapılmasına Dair 4 Seri No.Lu Tebliğ Taslağı Yayımlanmıştır

16 Nisan 2020 tarihinde Gelir İdaresi Başkanlığı’nın internet sitesinde 1 seri no.lu Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğ’de (“Genel Tebliğ”) değişiklikler yapılmasına dair 4 seri no.lu Tebliğ Taslağı (“Tebliğ Taslağı”) yayımlanarak, mevcut taslakta yer alan konuların geliştirilmesi, değiştirilmesi veya katkıda bulunulması amacıyla, Tebliğ Taslağı yayınlanmış ve 1 Mayıs 2020 tarihine kadar kamuoyunun görüş ve önerilere açılmıştır.

Tebliğ Taslağı’nda temel olarak, Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Kararı’nda 25 Şubat 2020 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 2151 sayılı Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Kararda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı (“Cumhurbaşkanı Kararı”) ile yapılan değişikliklere ilişkin aşağıdaki konulara değinilmiştir:

  • İlişkili kişi tanımında yapılan değişikliğe ilişkin açıklamalar,
  • Emsal bedelin tespitinde kullanılan yöntemlerin öncelik sırasına ilişkin açıklamalar,
  • Peşin Fiyatlandırma Anlaşması’nda yapılan değişikliklere ilişkin açıklamalar,
  • Vergi uygulaması açısından belgelendirme yükümlülüğünü yerine getiren mükellefler açısından %50 oranında ceza indiriminden yararlanılmasına ilişkin açıklamalar,
  • Grup içi hizmet ödemesi kapsamında yapılan gayri maddi hak ödemelerine ilişkin açıklamalar,
  • OECD BEPS Aksiyon Planı kapsamında benimsenen üç kademeli transfer fiyatlandırması belgelendirmesi kapsamında yerel transfer fiyatlandırması raporuna (“localfile”) ek olarak Genel Rapor (“Masterfile”) ve Ülke Bazlı Raporlama (“CbCR”) yükümlülüklerine ilişkin açıklamalar

Bunun yanında yeni belgelendirme yükümlülüklerine paralel olarak Genel Tebliğ’in eki olacak şekilde yer verilen Ülke Bazlı Raporlamaya İlişkin Bildirim Formu (EK-5) ve Ülke Bazlı Rapor (EK-6) form olarak Taslak Tebliğ’e eklenerek, belgelendirme yükümlülüğünün elektronik ortamda yapılmasına ilişkin ilave açıklamalara ver verilmiş ve ülke bazlı rapor kapsamına giren mükelleflerin dikkatine sunulmuştur.

Tebliğ Taslağı’nda yayınlanan açıklamalar arasında en ön plana çıkan hususlar aşağıdaki gibidir:

1. İlişkili Kişi Tanımı

Tebliğ Taslağı’nda daha önceden 6728 sayılı Kanun ile Kurumlar Vergisi Kanunu madde 13’e eklenen ilişkili kişi tanımı korunmuş ve detaylandırılmış ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit edilen bedel veya fiyat üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunulması durumunda ilgili kazancı tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü̈ olarak dağıtılmış̧ sayıldığı hususu açıklanmıştır.

Yürürlükte bulunan Genel Tebliğ ilişkili kişi tanımında kurum ortaklarının eşleri, ortakların veya eşlerinin üstsoy ve altsoyu ile üçüncü derece dahil yansoy hısımları ve kayın hısımlarının da ilişkili kişi tanımına gireceği hususu tekrarlanmış olup, Tebliğ Taslağı’na ilişkinin doğrudan veya dolaylı olarak ortaklık kanalıyla oluştuğu durumların örtülü̈ kazanç̧ dağıtımı kapsamında sayılması için en az %10 oranında ortaklık, oy veya kâr payı hakkının olması şartı arandığı eklenmiştir. Buna göre, ortaklık ilişkisi doğmadan doğrudan veya dolaylı olarak en az %10 oranında oy ve kâr payı hakkının olduğu durumlarda da taraflar, ilişkili kişi sayılmaktadır.

Tebliğ Taslağı’nda ayrıca ortaklık oranlarına bağlı olarak kuru ortaklarının ilişkili kişi sayılmasına ilişkin ilave örneklere yer verilmiştir.

2. Emsal Bedelin Tespitinde Kullanılan Yöntemlerin Öncelik Sırası

25 Şubat 2020 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile transfer fiyatlandırması yöntemleri arasındaki hiyerarşi kaldırılmış ve işlemin niteliğine uygun transfer fiyatlandırması yönteminin uygulanabileceği belirtilmiştir. Yayınlanan Tebliğ Taslağı’nda da gerekli açıklamalarda değişiklikler meydana getirilmiştir.

Tebliğ Taslağı’nda transfer fiyatlandırması yöntemleri olarak geleneksel işlem yöntemleri olarak kabul edilen karşılaştırılabilir fiyat yöntemi, maliyet artı yöntemi, yeniden satış̧ fiyatı yöntemi, ile işlemsel kâr yöntemleri olarak tanımlanan işleme dayalı net kâr marjı yöntemi ve kâr bölüşüm yöntemi sayılmış olup; kurumların, ilişkili kişilerle yaptığı işlemlerde uygulayacağı fiyat veya bedellerinin sayılan yöntemler içerisinde mahiyetine en uygun olanını kullanarak tespit edeceği ve yöntemlere arasında herhangi bir öncelik sıralaması olmadığı açıklamasına yer verilmiştir.

Ardından, emsallere uygun fiyata yukarıdaki yöntemlerden herhangi birisi ile ulaşma olanağı yoksa mükellefin, işlemin niteliğine uygun olarak kendi belirleyeceği bir yöntemi de kullanabileceği açıklaması yapılmıştır. Böylece, yöntem hiyerarşisinin kaldırılmasına ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı ile getirilen değişiklikler Tebliğ Taslağı’na işlenmiştir.

3. Peşin Fiyatlandırma Anlaşması’na İlişkin Açıklamalar

Tebliğ Taslağı’nda yukarıda özetlenen hususlar haricinde, 27/11/2007 tarihli ve 2007/12888 sayılı Karar’a Peşin Fiyatlandırma Anlaşması’na ilişkin daha önce yapılan bazı değişikler işlenmiştir.

Peşin Fiyatlandırma Anlaşmalarının yenileme başvuru süresi “en az 9 (dokuz) ay önce” yerine “en az 6 (altı) ay önce” olarak revize edilmiştir olup, yenilemeye ilişkin “bir dönem daha” ifadesi “aynen devam ettirilmesini veya gerekli görülen sınırlı değişikliklerin yapılması suretiyle” anlaşmanın uzatılması açıklamasına Tebliğ Taslağı’nda yer verilmiştir.

Peşin Fiyatlandırma Anlaşmalarının geçerlilik süresi değişikliklerle paralel olarak 3 (üç) yıldan 5 (beş) yıla çıkarılmıştır. Aynı zamanda Tebliğ Taslağı’na Peşin Fiyatlandırma Anlaşmalarının geçmişe yönelik uygulanması konusunda açıklamalar yapılmıştır.

4. Ceza Uygulaması ve Belgelendirme Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesi Halinde Ceza İndirimine İlişkin Açıklamalar

Tebliğ Taslağı’nda teşebbüs sahibi ve kurumların, ilişkili kişilerle emsallere uygunluk ilkesine aykırı olarak tespit ettikleri bedel veya fiyat üzerinden mal veya hizmet alım ya da satımında bulunarak tamamen veya kısmen transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç̧ dağıtımı yapmaları durumunda Vergi Usul Kanunu’nun ilgili ceza hükümlerinin uygulanacağı hükmüne yer verildikten sonra, belgelendirme yükümlülüklerine uyulması halinde cezada uygulanacak indirim oranı açıklanmıştır.

Buna göre, Cumhurbaşkanı Kararı’nda yer alan değişikliğe paralel olarak transfer fiyatlandırmasına ilişkin belgelendirme yükümlülüklerinin tam ve zamanında yerine getirilmiş̧ olması kaydıyla, örtülü olarak dağıtılan kazanç̧ nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmemiş̧ veya eksik tahakkuk ettirilmiş̧ vergiler için vergi ziyaı cezasının %50 indirimli olarak uygulanacağı açıklaması Tebliğ Taslağı’nda yerini almıştır. Böylelikle, belgelendirme yükümlülüklerini yerine getirmiş olmakla birlikte, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü kazanç dağıtımı yaptığı tespit edilen mükelleflerin, cezai yaptırımlar üzerinden indirimden yararlanmalarına imkân sağlanmıştır. Ayrıca belgelendirmeye ilişkin esası etkilemeyen hata ve eksiklikler ceza indirimi uygulamasına engel teşkil etmeyecektir.

5. Grup İçi Hizmetlerde Emsallere Uygun Bedelin Belirlenmesi

Tebliğ Taslağı’nda Genel Tebliğ’in yürürlükteki halinde yer alan “Grup İçi Hizmetlerde Emsallere Uygun Bedelin Belirlenmesi” başlıklı açıklama kısmına sağlanan grup içi hizmet nedeniyle yapılan ödemelerin, alınan hizmetin mahiyetine göre, iç̧ mevzuat hükümleri ve ilgili çifte vergilendirmeyi önleme anlaşma hükümleri de dikkate alınmak suretiyle vergilendirileceği açıklaması eklenmiş ve buna ilişkin örnek uygulamaya taslakta yer verilmiştir.

6. Transfer Fiyatlandırması Belgelendirme Yükümlülüklerine İlişkin Açıklamalar

6.1.1. Yıllık Transfer Fiyatlandırması Raporu

Tebliğ Taslağı’nda Genel Tebliğ’in EK-4 nolu ekinde yer alan formata uygun olarak yıllık transfer fiyatlandırması raporunun hazırlanacağı yer almıştır. Bu bakımdan kapsama giren ve kapsama girmeyen mükellefler açıklanmış olup, raporda yer alması gereken bilgiler kapsamlı olarak taslak metinde açıklanmıştır.

6.1.2. Genel Rapor (Masterfile)

Cumhurbaşkanı Kararı ile getirilen düzenleme doğrultusunda, Genel Rapor, çok uluslu işletmeler grubuna bağlı ve bir önceki hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesi ekinde yer alan bilançodaki aktif büyüklüğü ve gelir tablosundaki net satışlar tutarının her ikisi de 500 milyon TL ve üzerinde olan kurumlar vergisi mükellefleri tarafından hazırlanacaktır.

Tebliğ Taslağı’nda yer alan ilave açıklamalara göre çok uluslu işletmeler grubuna bağlı kurumlar vergisi mükellefi, yurt dışında bulunan bir grup işletmesi tarafından grup adına hazırlanmış̧ bir genel raporu da istenmesi durumunda İdareye veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara ibraz edecektir. Söz konusu raporun yabancı dilde hazırlanmış̧ olması halinde Türkçe çevirisinin de ilave olarak sunulması gerekmektedir. Çok uluslu işletmeler grubu adına Türkiye’de birden fazla kurumlar vergisi mükellefi olması durumunda, Genel Rapor, raporu hazırlayan işletmenin diğer hangi işletmeler adına bu raporu hazırladığını raporda açıkça belirtmesi koşuluyla, diğerleri adına grup işletmelerinden biri tarafından hazırlanabilecektir.

Taslak metne göre, ilk genel raporun, 2019 hesap dönemi için 31 Aralık 2020 tarihine kadar hazırlanması ve bu tarihten sonra istenmesi durumunda, İdareye veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlara ibraz edilmesi gerektiği, Özel hesap dönemine tabi olanlarca ilk Genel Rapor’un, 1 Ocak 2019’dan sonra başlayan hesap dönemi için hazırlanacağı yer almaktadır.

Tebliğ Taslağı’nda Genel Rapor’un, çok uluslu işletmeler grubunun organizasyon yapısı, işletme faaliyetlerinin tanımı, sahip olduğu gayrimaddi hakları, grup içi finansal işlemleri ile grubun finansal ve vergisel durumunu içerecek şekilde beş̧ ana kategoriden oluşacağı bildirilmiş olup, kategorilerin mahiyeti aşağıda açıklanmıştır:

6.1.3. Ülke Bazlı Rapor

Ülke Bazlı Rapor’un mevzuatımıza 25 Şubat 2020 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile getirilmesi nedeniyle raporlanan hesap döneminden bir önceki hesap döneminin konsolide finansal tablolarına göre toplam konsolide grup geliri, 750 milyon Avro ve üzerinde olan çok uluslu işletmeler grubunun Türkiye’de mukim nihai ana işletmesi veya vekil işletmesi tarafından raporlanan hesap döneminden sonraki on ikinci ayın sonuna kadar ülke bazlı raporu hazırlayacağı ve elektronik ortamda İdare’ye sunacağı bilgisine yer verilmiştir.

Buna göre, Ülke Bazlı Rapor’un Tablo 1 gelirin, vergilerin ve işletme faaliyetlerinin ülke bazında dağılımı, Tablo 2 ülke bazında çok uluslu işletmeler grubuna dahil tüm işletmelerin listesi ve Tablo 3 ilave açıklamalar olmak üzere 3 tablodan oluştuğu açıklanmıştır.

Tebliğ Taslağı’nda yer alan açıklamaya göre ilk ülke bazlı rapor ile ilgili olarak, kapsama giren çok uluslu işletmeler grubu üyeleri, nihai ana işletme veya vekil işletme olup olmadıklarını ve grup adına hangi işletmenin raporlama yapacağı ile hesap dönemi hakkındaki bilgileri, 31 Ağustos 2020 günü̈ sonuna kadar; takip eden yıllara ilişkin söz konusu bilgiler de her yılın Haziran ayı sonuna kadar EK-5’deki içeriğe ve açıklamalara uygun şekilde “ülke bazlı raporlamaya ilişkin bildirim formu” doldurularak elektronik ortamda internet/interaktif vergi dairesi üzerinden verilecektir.

Ülke Bazlı Rapora ilişkin olarak Genel Tebliğ’e eklenmesi düşünülen EK-6’daki içeriğe uygun şekilde düzenlenen tablolar, tablo ekinde yer alan açıklamalar doğrultusunda doldurulduktan sonra mali idareye elektronik ortamda gönderilecektir. Elektronik ortamda yapılacak gönderim Gelir İdaresi Başkanlığı’nın internet sitesinde yer alacak “BTRANS” linkine bağlanılarak mevcut e-Beyanname kullanıcı kodu ve şifresi ile göndereceklerdir. İlgili veriler bu sistem üzerinden idareye iletilecek olup, raporlayan işletmenin, ilk veri iletim tarihinden önce BTRANS başvurularını tamamlaması gerekecektir.

Tebliğ Taslağı’nda yer aldığı şekliyle Ülke Bazlı Rapor ile ilgili söz konusu bilgilere ilişkin veri format ve standardı Hazine ve Maliye Bakanlığınca ayrıca durulacak olup, belgelendirme yükümlülüklerine ilişkin ilave açıklamalar Gelir İdaresi Başkanlığı- BTRANS aracılığıyla duyurulacaktır.

Tebliğ Taslağı’nda nihai ana işletmesi Türkiye’de bulunan çok uluslu işletmelerin, grubu adına hazırlanan Ülke Bazlı Raporu, Türkiye’nin taraf olduğu ikili ve/veya çok taraflı uluslararası anlaşmalar çerçevesinde karşılıklı olarak diğer ülke vergi idareleri ile paylaşabileceği, karşılıklı bilgi paylaşımı yapılan ülkelerin listesinin ise, İdare tarafından ilan edileceği açıklamasına yer verilmiştir.

Son olarak Ülke Bazlı Rapor’un transfer fiyatlandırması risk değerlendirmesi ile matrah aşındırılması ve kâr aktarımına ilişkin diğer risklerin değerlendirilmesi veya ekonomik ve istatiksel analiz amaçlarıyla kullanılabilen ülke bazlı rapor bilgilerin doğrudan matrah takdiri için tek bir sebep olarak kullanılamayacağına ilişkin güvence de Tebliğ Taslağı’nda yer almıştır.

Değerlendirme

Daha önceden yayınlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı ile mevzuatımıza çok uluslu işletmelere transfer fiyatlandırmasına ilişkin yeni belgelendirme yükümlülükleri kazandırılırken, aynı zamanda söz konusu belgelendirmelerin tam ve zamanında yerine getirilmesi durumunda örtülü kazanç̧ kapsamında zamanında tahakkuk ettirilmemiş̧ veya eksik tahakkuk ettirilmiş̧ vergiler için vergi ziyaı cezası %50 indirimli olarak uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Belgelendirme yükümlülüğüne ilişkin yeni düzenlemeler ile beraber, ‘ilişkili kişi’ tanımı ve Peşin Fiyatlandırma Anlaşmalarına ilişkin ilave düzenlemeler Taslak Tebliğ’de açıklanmış ve Genel Tebliğ’de yer alması gereken değişiklikler taslak olarak işlenmiştir. Tebliğ Taslağı, belgelendirme yükümlülüklerinin OECD standartlarına göre yerine getirilmesi için gerekli ek formları kapsamakta ve ilgili örneklerle yeni düzenlemelere ilişkin detaylı açıklamaları içermektedir. Bu da yapılan detay açıklamalar kapsamında tüm uygulamalarının OECD Modeli ışığında yapılacağını ortaya koymaktadır.

Bu kapsamda, çok uluslu işletmeler tarafından transfer fiyatlandırması belgelendirme yükümlülüklerinin zamanında ve Genel Tebliğ’in yürürlüğe girmesi halinde taslak metinde yer alan açıklamalara uygun olarak yerine getirilmesi hem olası incelemelerde bu işletmeler için koruma kalkanı olacak hem de işlemlerin emsallere uygun olmadığına kanaat getirilmesi durumunda indirimli ceza oranlarından yararlanmaya olanak sağlayacaktır.

Buna istinaden, çok uluslu işletmelerin ilgili hadlere göre 2019 hesap dönemine ilişkin genel rapor (“masterfile”) ve ülke bazlı rapor (“CbCR”) yükümlülüklerinin bulunup bulunmadığını tespit etmelerini, yurtdışı merkezli çok uluslu işletmelerin Türkiye’deki iştiraklerinin genel rapor ve/veya ülke bazlı rapor hazırlama zorunlulukları varsa ilgili genel raporları grup merkezinden temin etmelerini, raporlamaya tabi Türkiye merkezli çok uluslu işletmelerin genel raporlarını ve/veya ülke bazlı raporlarını vakit kaybetmeden hazırlamalarını tavsiye etmekteyiz.

Tebliğ Taslağı’nda yer alan konuların geliştirilmesi, değiştirilmesi veya katkıda bulunulması ile ilgili görüş ve öneriler, ilgililer tarafından 1 Mayıs 2020 tarihine kadar “transferfiyatlandirmasi@gelirler.gov.tr” e-posta adresine iletilebilecektir.

Tebliğ Taslağının tamamına ulaşmak için tıklayınız.

Saygılarımızla.

 

Dosyalar