Gerçek Kişilerin Vergilendirme Rejimi Rehberi (2019-2020)

Rehber: 2020/03

Gerçek Kişilerin Vergilendirme Rejimi Rehberi (2019-2020)

Sizi Arayalım

Gerçek kişilerin 2019 ve 2020 yılları kazanç ve iratlarının vergileme rejimi aşağıda özetlenmiştir.

ÜCRET GELİRİ:

7194 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle birlikte, Gelir Vergisi Kanunu (GVK)’nun 103. maddesinde yer alan gelir vergisine tabi gelirlere uygulanacak vergi tarifesinde değişikliğe gidilmiş ve vergi tarifesine %40 oranında yeni bir dilim eklenmiştir. Bunun yanında, söz konusu değişiklik kapsamında getirilen geçici madde ile 01.01.2019 tarihinden itibaren elde edilen ücret gelirleri için yeni tarifenin uygulanmayacağı belirtilmiştir. Buna göre, 2019 yılı gelirlerine ilişkin 2020 yılında verilecek yıllık gelir vergisi beyannamelerinde, ücret dışındaki gelirler, yeni tarifedeki dilim ve oranlara göre vergilendirilecektir.

2019 yılı ücret gelirlerine ise değişiklik öncesi geçerli olan tarife uygulanacaktır. Ayrıca yıllık beyanname ile 2019 yılı için ücret gelirlerinin diğer gelirler ile birlikte beyan edilmesi durumunda, sadece ücret gelirlerine isabet eden tutara GVK’nın 103. maddesinde yapılan değişiklik öncesi tarife uygulanacak olup, diğer gelirler için ise değişiklik sonrası yeni tarife uygulanacaktır. Dolayısıyla ücret gelirleri için vergileme 2020 yılı ve öncesi için farklılık göstermektedir.

Diğer yandan 7194 Sayılı Kanun ile 2020 yılından itibaren tek işverenden alınmış ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücret gelirlerinin gelir vergisi tarifesinin 4. gelir diliminde yer alan tutarı aşması halinde beyana tabi tutulması uygulaması da getirilmiştir. Böylelikle, tutarı ne olursa olsun yurt içinde tek işverenden elde edilen ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş bulunan ücret gelirlerinin hiçbir surette beyana tabi olmaması uygulaması, 2020 yılı başından itibaren geçerli olmak üzere son bulmuştur.

2019 Yılında Elde Edilen Ücret Gelirlerinin Vergilendirilme Esasları

Yukarıda belirtildiği üzere, 2019 yılı ücret gelirlerine, 7194 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik öncesi geçerli olan tarife uygulanacaktır. Bunun yanında 2019 yılında elde edilen ücret gelirlerinin vergilendirilmesine ilişkin esaslar özetle aşağıdaki şekildedir:

  • Tutarı ne olursa olsun yurt içinde tek işverenden elde edilen ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş bulunan ücret gelirleri beyana tabi değildir.
  • Birden fazla işverenden ücret alanların birden sonraki işverenlerden aldıkları tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretin toplamı, GVK’nın 103. maddesinde yazılı tarifenin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2019 yılı için 40.000,-TL) aşmıyorsa, tevkif suretiyle vergilendirilmiş bulunan ücret gelirleri beyan edilmeyecek, diğer gelirler nedeniyle verilecek beyannameye dâhil edilmeyecektir. Ancak birden sonraki işverenlerden alınan tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretler toplamının 40.000,-TL’yi aşması durumunda ise ücret gelirlerinin tamamı toplanarak beyan edilecektir.
  • Birden fazla işverenden ücret alınması halinde, 40.000,-TL’lik sınırın aşılıp aşılmadığının tespitinde dikkate alınmayacak birinci işverenden alınan ücretin hangisi olacağı serbestçe belirlenebilecektir. 40.000,-TL’lik haddin aşılıp aşılmadığının tespitinde ücretin vergi öncesi brüt tutarı dikkate alınacaktır.
  • Yıl içinde iş değiştirilmesi ya da grup şirketleri içerisinde bir şirketten diğer şirkete transfer olunması durumunda, aynı takvim yılında birden fazla işverenden ücret alınması durumu oluşacağından beyan esasının uygulanması bakımından bu hususun dikkate alınmasında fayda bulunmaktadır.
  • Diğer taraftan Kurumlar Vergisi Kanunu kapsamında gerçekleştirilen devir ve bölünme işlemlerinde, bir kurumdan diğer kuruma geçmiş bulunan ücretliler için, yeni kurumlarında eski kurumlarındaki ücret vergilemesinin aynen devam ettirilmesi halinde (artan oranlı tarifenin aynen devam ettirilmesi) birden fazla işverenden elde edilen ücret durumu oluşmayacaktır. Buna göre, toplam vergiye tabi gelir (matrah) üzerinden GVK’nın maddesinde yer alan 2019 yılı ücret gelirleri için geçerli gelir vergisi tarifesi uygulanmak suretiyle toplam ödenecek gelir vergisi hesaplanacaktır.

Ücret Gelirinin Diğer Gelirlerle Birlikte Beyan Edilmesi

2019 yılı için ücret gelirlerinin diğer gelirler ile birlikte yıllık beyanname ile beyan edilmesi durumunda, sadece ücret gelirlerine isabet eden tutara GVK’nın 103. maddesinde yapılan değişiklik öncesi tarife uygulanacak olup, diğer gelirler için ise değişiklik sonrası yeni tarife uygulanacaktır. Bu çerçevede, 2019 yılına ilişkin olup yıllık gelir vergisi beyannamesinde 98.000 TL’yi aşacak şekilde ücretle birlikte diğer gelirlerin de beyan edilmesi durumunda, 98.000 TL’yi aşan tutarın ücret gelirine isabet eden kısmına daha düşük vergi oranının uygulanması gerekmekte olup, ücret geliri nedeniyle eksik hesaplanması gereken vergi tutarı aşağıda yer alan örneğe yönelik açıklamalarda belirtildiği şekilde hesaplanabilecektir.

Örnek:

2019 yılı içerisinde 45.000,-TL birinci işverenden, 75.000,-TL ikinci işverenden olmak üzere toplam 120.000,-TL beyana tabi ücret geliri ve işyeri olarak kiraya verdiği gayrimenkulden 130.000,- TL safi kira geliri (gider sonrası) bulunan bir mükellefin indirim şartlarını taşıyan toplam 30.000,-TL eğitim harcaması bulunması durumunda gelir vergisi hesaplaması aşağıdaki gibi olacaktır:

Tutar

- Ücret Gelirleri

(A)

120.000,00

- Diğer Gelirler

(B)

130.000,00

İndirim Öncesi Toplam Gelir

C=(A+B)

250.000,00

İndirilebilecek Eğitim Harcaması

 

25.000,00

Matrah

(D)

225.000,00

Toplam Gelir Vergisi

(E )

67.210,00

Matrah İçindeki Ücret Oranı

(F)=(A/C)

0,48

Matrahın Üst Limiti (98.000) Aşan Kısmından

 

 

Ücrete İsabet Eden Tutar ((225.000 - 98.000) * 0,48)

(G)=(148.000-98.000)

50.000,00

(Bu tutar en fazla 148.000 - 98.000 = 50.000 TL olabilecektir)

 

 

Beyan Edilen Ücret Geliri Dolayısıyla Eksik

 

 

Hesaplanacak Gelir Vergisi

H=(G x 0,08)

4.000,00

Beyan Edilecek Gelir Vergisi

I=( E-H)

63.210,00

Bu durumda, 63.210,-TL olarak hesaplanan gelir vergisi tutarı, yıllık beyannamede “Hesaplanan Gelir Vergisi” olarak gösterilecektir. Beyan edilen gelire dâhil ücret ve kira geliri üzerinden yıl içerisinde tevkif yoluyla ödenmiş bulunan vergiler, hesaplanan bu vergiden indirim konusu yapılabilecek ve indirilemeyen tevkifat tutarları Vergi Dairesince mükellefe bildirimini takiben 1 yıl içerisinde talep edilmek kaydıyla iade alınabilecektir.

2020 Yılında Elde Edilen Ücret Gelirlerinin Vergilendirilme Esasları

Yukarıda açıklandığı üzere, 7194 sayılı Kanun ile getirilen düzenleme ile yurt içinde tek işverenden elde edilen ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş bulunan ücret gelirlerinin hiçbir surette beyana tabi olmaması uygulamasına son verilmiş olup yeni düzenlemeyle birlikte ücret gelirlerinin yıllık beyanname ile beyan usulünün kapsamı genişletilmiştir. Buna göre, tevkif suretiyle vergilendirilmiş olan;

  • Tek işverenden ücret geliri elde eden mükelleflerin, ücret gelirleri toplamı gelir vergisi tarifesinin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 600.000 TL) aşması,
  • Birden fazla işverenden ücret geliri elde eden mükelleflerin, birden sonraki işverenden alınan ücretleri toplamının gelir vergisi tarifesinin ikinci gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 49.000 TL) aşması,
  • Birden fazla işverenden ücret geliri elde eden mükelleflerin, birinci işverenden aldıkları ücret gelirleri de dâhil olmak üzere ücretleri toplamının gelir vergisi tarifesinin dördüncü gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 600.000 TL) aşması,

Durumlarında ücret gelirleri yıllık beyanname ile beyan edilecektir.

Buna göre, tek işverenden elde eden ücret gelirleri toplamının tarifenin dördüncü gelir dilimindeki tutarı ile birden fazla işverenden gelir elde edildiği takdirde birden sonraki işverenden alınan ücretleri toplamının tarifenin ikinci gelir dilimindeki tutarı aşmaması durumunda, (ücret gelirleri toplamının tarifenin dördüncü gelir dilimindeki tutarın altında kalması kaydıyla) bu gelirlerin üzerinden yapılan tevkifat nihai vergileme olacaktır. Ayrıca birden fazla işverenden ücret alınması halinde, birinci işverenden alınan ücretin hangisi olacağı ücretli tarafından serbestçe belirlenebilecektir.

Yıllık beyanname verilmesi durumunda, eğitim ve sağlık harcamaları ile bağış ve yardımlar gibi bazı harcamaların da beyan edilen gelirden indirim konusu yapılması mümkündür.

Yıllık beyannameye vergi öncesi tutarları ile dâhil olan ücretler üzerinden tevkif suretiyle ödenmiş olan vergiler, ilgili şirketlerden alınacak yazılarla tevsik edilmek kaydıyla beyanname üzerinden hesaplanan vergiden mahsup edilecektir.

Türkiye’de yerleşik olanlar tarafından yurtdışından elde edilen ücret gelirleri ise brüt tutarları ile beyana tabidir.Bununla birlikte, GVK’nın 23. maddesinin 1. fıkrasının 14. bendine göre, kanunî ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan dar mükellefiyete tâbi işverenlerin yanında çalışan hizmet erbabına (örneğin temsilcilik ofisi çalışanları gibi), işverenin Türkiye dışında elde ettiği kazançları üzerinden döviz olarak ödediği ücretler Türkiye’de gelir vergisinden istisna olacak ve vergilenmeyecektir.

Yurt dışından elde edilen ücret gelirinin beyan edilmesi halinde, yurtdışında tevkif edilen gelir vergisi ise tevsik edilmek kaydıyla beyannamede mahsup edilecektir. Ancak ücret geliri elde edilen yabancı ülke ile yapılmış ÇVÖ Anlaşması varsa, yurt dışında ödenen verginin mahsubu için, bu ücret geliri üzerinden yurt dışında yapılan vergilemenin ÇVÖ Anlaşmasına uygun olması ve bu şekilde mahsup edilecek yurt dışında ödenen verginin aynı gelire isabet eden Türk gelir vergisi tutarından fazla olmaması gerekir.

Öte yandan, yıllık beyannamede beyan edilmesi gereken ücret gelirinin yanı sıra diğer gelirlerin de (kira geliri ile faiz ve temettü geliri gibi) bulunması durumunda, beyanname üzerinde GVK’nın 89. maddesine göre yapılacak olan indirim tutarının tespitinde, vergi dilimi farklılık arz eden ücret gelirlerinin diğer gelirlerden ayrıştırılarak dikkate alınması ve beyan edilen toplam gelire göre hesaplanan indirim tutarının ücret gelirine isabet eden kısmının ücret gelirinden, kalan kısmının ise diğer gelirlerden indirilmesi gerekmektedir.

KİRA GELİRİ:

Tevkifata Tabi Tutulmamış Kira Geliri:

Gayrimenkul sermaye iratları için GVK’nın 21. maddesinde belirlenen istisna haddi 2019 yılında elde edilen konut kira gelirleri için (305 Seri No.lu GV Genel Tebliği) yıllık 5.400,-TL olarak tatbik edilecektir. Ticari, zirai veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olanlar, bu istisnadan faydalanamayacaklardır. Anılan kazançları elde etmeyenler açısından;

  • Tevkifata tabi tutulmamış konut kira gelirleri anılan istisna haddini aşmıyor ise beyan edilmeyecek ve diğer gelirler nedeniyle beyanname verilse dahi beyana dâhil
  • Tevkifata tabi tutulmamış konut kira gelirinin anılan istisna haddini aşması durumunda ise, istisnadan yararlanılıp yararlanılmayacağı yıl içerisinde elde edilen ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve irat gelirlerinin tutarına göre belirlenecektir. Buna göre, istisna haddin üzerinde konut kira geliri elde edenlerden, GVK’nın 103. maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için yer alan tutarın (2019 yılı için 148.000,-TL’nin) üzerinde ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve irat elde edenler konut kira gelirleri için geçerli olan 5.400 TL’lik istisnadan yararlanamayacaklardır. Elde ettikleri söz konusu gelirler 103. maddede yer alan tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutarın altında kalanlar ise istisnadan yararlanabilecek ve konuttan elde ettikleri kira geliri toplamının istisnayı aşan kısmını beyan edeceklerdir.

Konut kira gelirine istisna uygulanıp uygulanmayacağına yönelik tutarın tespitinde ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratların, ayrı ayrı veya birlikte elde edilmesine bakılmaksızın, elde edilen kazanç ve iratların brüt tutarlarının toplamı dikkate alınacaktır. Söz konusu tutarın tespitinde, sayılan bu kazanç ve iratların beyan edilip edilmemesinin ya da bu kazanç ve iratlara herhangi bir istisna uygulanıp uygulanmamasının önemi yoktur.

Diğer yandan konut kira geliri beyana dâhil edilmez veya eksik beyan edilirse, istisna uygulaması için yukarıda belirtilen şart sağlansa dahi bu istisnanın uygulanma hakkı kaybedilecektir.

2020 yılında elde edilecek konut kira geliri için tatbik edilebilecek olan istisna haddi 6.600-TL, istisnadan yararlanılması için yukarıda belirtilen gelir unsurları toplamının altında olması gereken had ise 180.000,-TL olarak dikkate alınacaktır (310 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği).

Tevkifata Tabi Tutulmuş Kira Geliri:

2019 yılında elde edilen ve tevkif suretiyle vergilendirilmiş olan kira gelirinin brüt tutarı 40.000,- TL’yi aşıyorsa bu tutarın tamamı için beyanname verilecektir. Aksi durumda bu gelirler beyan edilmeyecektir.

Vergi tevkifatına tabi tutulmamış konut kira geliri ile tevkifata tabi tutulmuş kira gelirinin birlikte elde edilmesi halinde, 40.000,-TL’lik haddin hesabında; istisnadan faydalanabilmesi mümkün olan konut kira geliri için istisna tutarı düşüldükten sonra kalan tutar ile tevkifata tabi tutulmuş kira gelirinin brüt tutarının toplamı dikkate alınacaktır. Ancak bu hesaplamada, istisnadan faydalanamayan konut kira gelirleri söz konusu ise istisna uygulanmaksızın dikkate alınacaktır.

Diğer yandan, tevkifata tabi tutulmuş birden fazla işverenden elde edilen ücretler, menkul sermaye iratları ile kira geliri toplamının 40.000,-TL’yi geçmesi durumunda, tek başına işyeri kira geliri 40.000,-TL’nin altında kalsa dahi beyana dâhil edilecektir.

Ortak Hükümler:

2019 yılında elde edilen ve 2.200,-TL’yi (305 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği) aşmayan kira gelirleri tevkif suretiyle vergilendirilmemiş olsa beyan edilmeyecek ve başka gelirler nedeniyle beyanname verilse dahi beyana dâhil edilmeyecektir (GVK 86/1-d). Bu tutar 2020 yılı için 2.600,-TL olarak uygulanacaktır (310 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği).

Elde edilen kira gelirinden bu gelirlerin %15’i tutarında götürü indirim yapılması mümkündür. Ancak götürü gider usulünü kabul edenler iki yıl geçmedikçe bu usulden dönemeyeceklerdir.

Eşler her biri ve çocukların kira gelirleri için yukarıdaki değerlendirmeler ayrı ayrı yapılacak ve bu gelirler için beyanname verilecek ise ayrı ayrı beyanname verilecektir. Küçük çocuklara ait beyannameler velileri tarafından imzalanacaktır.

MEVDUAT FAİZİ, REPO VE YATIRIM FONU GELİRLERİ:

Gerçek kişilerce 2019 yılında elde edilen mevduat faizi, repo ve yatırım fonu katılma belgelerinden elde edilen gelirler GVK’nın geçici 67. maddesi kapsamında stopaj suretiyle vergilendirilmiş bulunmaktadır.(Geçici 67. maddenin yürürlük süresi, 6655 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 31.12.2020 tarihine uzatılmıştır) Gerçek kişilerce 2019 yılında elde edilen ve Türkiye’de tevkif suretiyle vergilendirilmiş bulunan TL ve döviz mevduat faizi ve repo gelirleri ile A ve B tipi yatırım fonu katılma belgelerinden elde edilen gelirler için herhangi bir sınıra bağlı olmaksızın yıllık beyanname verilmeyecek, başka gelirler nedeniyle beyanname verilse dahi bu gelirler beyannameye dâhil edilmeyecektir.

Diğer taraftan, 2019 yılında elde edilen ve 2.200,-TL’nin altında kalan, tevkifata ve istisna uygulamasına konu olmayan menkul sermaye iratları beyan edilmeyecek; başka gelirler nedeniyle beyanname verilse dahi bu gelirler beyana dâhil edilmeyecektir (GVK 86/1-d). Bu tutar 2020 yılı için 2.600,-TL olarak tespit edilmiştir (310 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği).

Yurt içinde elde edilen alacak faizleri ya da yurt dışında elde edilen mevduat faizi, repo ve yatırım fonu gelirleri bu kapsamda değerlendirilecektir.

TEMETTÜ GELİRİ:

Tam mükellef kurumlardan elde edilen brüt kar payının yarısı (%50’si) gelir vergisinden müstesnadır. 2019 yılında elde edilen brüt kar payının kalan yarısı, 40.000,-TL’den fazla ise beyan konusu yapılacaktır. Beyan zorunluluğu için belirlenen haddin aşılıp aşılmadığının tespitinde, temettü gelirlerinin yarısı ile birlikte (varsa) beyana tabi diğer menkul ve gayrimenkul sermaye iratları toplamının birlikte dikkate alınacağı tabidir.

Beyannamede elde edilen toplam brüt temettü gelirinin yarısı beyan edilirken, temettü dağıtan kurum bünyesinde yapılan stopajın tamamı mahsup edilecektir. Mahsup edilecek stopaj tutarının yarısının istisna edilen tutara isabet etmesinin önemi bulunmamaktadır.

Yurtdışında bulunan şirketlerden 2019 yılı içinde elde edilen temettü gelirinin (bu gelirler tevkifata tabi tutulmadığından) brüt tutarının 2.200,-TL’yi aşması durumunda tamamı beyan edilecek ve varsa yurtdışında kesilen vergi tevsik edilmek kaydıyla beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilecektir. Ancak mahsup edilecek yurt dışı vergi hiçbir şekilde beyannameye dâhil edilen yurt dışı temettüye isabet eden Türk gelir vergisi tutarını geçemeyecektir.

243 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği uyarınca, şirketlerin sermaye ve kar yedeklerinden (içsel kaynaklardan) yaptıkları sermaye tezyidi nedeniyle ortaklarına verdikleri bedelsiz hisse senetleri, gerçek kişi ortaklar tarafından temettü geliri olarak beyan edilmeyecektir.

MENKUL KIYMET FAİZ GELİRİ:

01.01.2006 tarihinden sonra ihraç edilmiş olan her nevi tahvil ve hazine bonosu ile benzeri menkul kıymetlerden (kira sertifikası gibi) 2019 yılında elde edilen faiz gelirleri GVK’nın geçici 67. maddesi kapsamında stopaj suretiyle vergilendirilmiş bulunmaktadır. Bu gelirler için yıllık beyanname verilmeyecek ve diğer gelirler nedeniyle yıllık beyanname verilse dahi bu gelirler beyannameye dâhil edilmeyecektir.

01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan ve GVK’nın 75. maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirler “indirim oranı”nın birden büyük olması dolayısıyla beyan edilmeyecektir. (310 Seri No.lu GVK Genel Tebliği)

Diğer taraftan, GVK’nın geçici 59. maddesi hükmü ile, 26.07.2001-31.12.2005 tarihleri arasında ihraç edilmiş olan devlet tahvilleri ve hazine bonolarının faiz gelirleri ve vadesinden önce elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar toplamının belli bir tutarı gelir vergisinden istisna edilmişti. Bu istisna hükmünün süresi 31.12.2007 tarihinde son bulduğundan, 2019 yılında bu kıymetlerin faiz gelirleri ile bu kıymetlerin elden çıkarılmasından sağlanan diğer kazançlarla ilgili olarak istisna uygulanmayacaktır.

Yurtdışı kaynaklı (yabancı) menkul kıymetlerden elde edilen faiz geliri, Türkiye’de stopaj suretiyle vergilendirilmediğinden 40.000,-TL’lik had yerine 2.200,-TL’lik had dikkate alınarak beyan konusu yapılıp yapılmayacağı tespit edilecektir. Tevsik edilmek kaydıyla yurtdışında ödenen vergiler yıllık beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilecektir.

Yabancı para cinsinden veya yabancı para ya da başka bir değere endeksli menkul kıymetlerin itfası sırasında oluşan değer artışları irat sayılmayacak; bu kıymetlerden elde edilen faiz gelirleri için indirim oranı uygulanmayacaktır.

Başka gelirler nedeniyle beyanname verilse dahi beyan sınırını aşmayan menkul kıymet faiz gelirleri ile yabancı para cinsinden veya yabancı para ya da başka bir değere endeksli menkul kıymetlerdeki anapara değer artışları beyana dâhil edilmeyecektir.

Beyan sınırı olan 40.000,-TL’nin hesabında, esas itibariyle, ister TL ister dövizli veya dövize endeksli olsun Türkiye’de elde edilen GVK geçici 67. madde kapsamı dışındaki menkul kıymet faiz gelirleri ile diğer menkul sermaye iratları ve gayrimenkul sermaye iratlarının beyana tabi kısımları topluca dikkate alınacaktır.

HİSSE SENEDİ VE DİĞER MENKUL KIYMETLER ALIM SATIM GELİRİ:

GVK GEÇİCİ 67. MADDE UYGULAMASI:

Bilindiği gibi 2006 yılı itibariyle menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının bankalar ve/veya aracı kurumlar vasıtasıyla elden çıkarılması ve elde tutulması sürecinde elde edilen gelirler ile mevduat faizleri, repo gelirleri ve katılım bankalarından elde edilen kar payları GVK’nın geçici 67. maddesi kapsamında stopaj yoluyla vergilendirilmektedir. Geçici 67. maddenin yürürlük süresi,6655 sayılı Kanun ile 31.12.2020 tarihine kadar uzatıldığından uygulamaya devam edilecektir. Uygulamaya konu stopaj oranı;

  • hisse senetlerinden (menkul kıymet yatırım ortaklıkları hisse senetleri hariç) elde edilen alım satım kazançları için %0, olarak tespit edilmişiken,
  • diğer menkul kıymet ve sermaye piyasası araçlarından elde edilen kazançlar için %10 olarak belirlenmiştir (2008/14272 sayılı BKK ve 2009/14580 sayılı BKK). Menkul kıymet yatırım ortaklıkları (MKYO) hisse senetlerinin satışından elde edilen kazançlarda ise;
  • bir yıldan kısa süreli olarak elde tutulup satılanlar yönünden %10 oranında stopaj yapılacaktır,
  • bir yıldan fazla süreyle elde tutulması halinde, satıştan elde edilen kazanç vergiye (stopaj ve beyana) tabi olmayacaktır.

Diğer yandan 18.05.2012 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2012/3141 sayılı BKK ile, hisse senedi yoğun (Sürekli olarak portföyünün en az %51’i Borsa İstanbul’da işlem gören hisse senetlerinden oluşan yatırım fonların) fonların katılma belgelerinden elde edilen kazançlar için uygulanan tevkifat nispeti de %10’dan %0’a indirilmiştir.

Bu şekilde stopaj suretiyle vergilendirilen gelirler için gerçek kişiler tarafından yıllık veya münferit beyanname verilmeyecek ve diğer gelirler nedeniyle beyanname verilse bile bu gelirler beyannameye dâhil edilmeyecektir.

Ancak, gerçek kişilerce GVK’nın geçici 67/11. maddesine göre tevkifata tabi tutulan ve yıllık veya özel beyanname ile beyan edilmeyecek olan menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar için bazı durumlarda takvim yılı itibarıyla yıllık beyanname verilebilecektir (ihtiyari beyan). Söz konusu beyan, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının alım - satımından elde edilen kazançlara ilişkin olarak yapılabilecektir. Bu çerçevede, alım satıma konu edilen menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının aynı türden olmaları kaydıyla, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının farklı banka veya aracı kurumlar kullanılarak alım satıma konu edilmeleri nedeniyle yıl içerisinde bu kurumlardan birinde oluşan zararın diğerinde oluşan kardan mahsubu mümkün olabilecektir. Söz konusu imkân, alım satım işlemi aynı kurum bünyesinde gerçekleştirilmekle birlikte, önceki vergilendirme dönemlerinde (örneğin Ocak-Mart 2019) yapılan işlemlerde kazanç elde edilmesi, daha sonraki dönemlerde (örneğin Nisan- Haziran 2019) ise aynı tür menkul kıymet satış işlemlerinden zarar edilmesi durumunda da geçerlidir. Zira yıl içerisinde takip eden dönemlerde aynı tür menkul kıymet satışlarından zarar edilmesi durumunda, bu zararın önceki dönemlere ait stopaj matrahından düşülme imkânı bulunmamaktadır.

İhtiyari beyan yoluyla mahsup edilemeyen zararların diğer gelir unsurlarından elde edilen kazançlara (temettü, diğer değer artış kazancı türleri veya gayrimenkul sermaye iradı gibi) mahsup edilmesi veya sonraki yıllara devredilerek ilgili yıllarda elde edilecek kazançlardan indirilmesi mümkün değildir.

İhtiyari beyanda uygulanacak olan vergi oranı, geçici 67/11. maddede %15 olarak belirlenmiş olup, söz konusu oran 22/07/2006 tarih ve 2006/10731 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 23/07/2006 tarihinden geçerli olmak üzere % 10’a indirilmiştir.  Buna göre, ihtiyari beyan kapsamında 2019 yılı geliri olarak beyan edilen gelirler için sadece %10 (hisse senedi ve hisse senedi yoğun fonlardan elde edilen gelirler için %0) vergi oranı uygulanmak suretiyle gelir vergisi hesaplanacaktır.

İhtiyari beyannamede hesaplanan vergiden yıl içinde stopaj suretiyle kesilen vergiler mahsup edilecek, mahsup edilemeyen tutar oluşursa genel hükümler (252 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belirlenen usul ve esaslar) çerçevesinde ret ve iade edilecektir. Ancak ihtiyari beyan sonrasında zarar oluşursa, bu zarar 2019 yılı için beyan edilen diğer gelirlerden mahsup edilemeyeceği gibi sonraki yıla da devredilemeyecektir (258 ve 263 Seri No.lu GV Genel Tebliğleri). İhtiyari beyanname de normal gelir vergisi beyannamesinin verilme süresi içerisinde vergi dairesine verilecektir (263 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği).

Bankalar ve/veya aracı kuruluşlar vasıtasıyla yapılan veya bunların taraf olduğu vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri ile aracı kuruluş varantlarının alım satımından elde edilen kazançlar da tevkifat kapsamında olup, ilerleyen bölümlerde konuya ilişkin etraflı açıklama yapılacaktır.

Diğer taraftan, GVK’nın geçici 67. maddesine göre 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan her nevi tahvil ve hazine bonoları ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresi tarafından çıkarılan menkul kıymetlerin elde tutulması veya elden çıkarılması suretiyle elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde geçici 67. maddeye göre vergileme yapılmayacak, yukarıda açıklandığı üzere 31.12.2005 tarihi itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat geçerli olacaktır.

GVK’NIN GEÇİCİ 67. MADDESİNİN KAPSAMI DIŞINDA KALAN GELİRLER:

İvazsız olanlar hariç, 01.01.2006 tarihinden önce iktisap edilen her türlü hisse senetleri ile 01.01.2006 sonrasında iktisap edilen hisse senetlerinden bankalar ve/veya aracı kurumlar vasıtasıyla olmaksızın alınıp satılanlardan elde edilen gelirler GVK’nın geçici 67. maddesi kapsamında stopaj yoluyla değil, aynı Kanunun mükerrer 80 ila mükerrer 81. maddeleri kapsamında değer artış kazancı olarak yıllık beyan yoluyla vergilendirilmektedir.

Buna karşın, 01.01.2006 sonrasında iktisap edilen (tam mükellef kurumlara ait) ve Borsa İstanbul (BİST)’de işlem gören hisse senetlerinden 1 yıldan fazla süreyle elde tutulduktan sonra satılanlar ise geçici 67. madde kapsamında olmadığı gibi, bunlar için GVK’nın mükerrer 80. maddesi de uygulanmamaktadır (GVK Geçici Md. 67/1). Dolayısıyla, sözü edilen hisse senetlerinin alınıp satılmasından elde edilen kazançlar verginin konusuna girmemektedir.

Yukarıda belirtilen şekilde GVK’nın mükerrer 80. maddesi kapsamında değer artış kazancı olarak vergilendirilen hisse senetlerinden, ivazsız olarak iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olan ve iki yıldan fazla süreyle elde tutulanların da alım satım kazançları vergiye tabi değildir.

Diğer yandan, ivazsız olarak iktisap edilenler hariç, 01.01.2006 tarihinden önce iktisap edilen (hisse senetleri dışındaki) diğer menkul kıymetler ile anılan tarihten önce ihraç edilen her nevi tahvil ve hazine bonoları ile TOKİ ve Öİ tarafından çıkarılan menkul kıymetlerin alım satımından elde edilen gelirler de GVK’nın geçici 67. maddesi kapsamında olmayıp değer artış kazancı olarak vergilendirilmektedir. Keza, 01.01.2006 tarihinden sonra iktisap veya ihraç edilmiş olan, ancak banka ve/veya aracı kurumlar vasıtasıyla alınıp satılmayan bu türden menkul kıymetler için de aynı durum geçerlidir.

Değer artış kazancı olarak vergilenen bu tür menkul kıymet alım satım işlemlerinden doğan zararların diğer işlemlerin karlarından mahsup imkânı bulunmamakla birlikte bir yıl içinde birden fazla menkul kıymet alım satım işlemi yapılması halinde bu işlemlerden doğan kar veya zarar tutarlarının birlikte değerlendirilmesi mümkündür. Dolayısıyla işlemin aynı yılda yapılmış olması koşuluyla bir menkul kıymet alım satım işlemi nedeniyle doğan zararın, diğer menkul kıymet alım satım işlemlerinden elde edilen kardan mahsubu mümkün bulunmaktadır.

Öte yandan, tam mükellef kurumlara ait olup 2 yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetlerinin satışı sonucu zarar doğmuş ise, bu zararın mahsup imkânı bulunmamaktadır.

Menkul kıymetlerin elden çıkarılmasından sağlanan değer artış kazancına ilişkin vergi matrahının (safi tutarın) hesaplanmasında, GVK’nın 76. maddesinde yer alan “indirim oranı” dikkate alınmayacak olup bu indirim sadece 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş menkul kıymet iratları için geçerlidir.

Buna karşılık, değer artış kazançlarında menkul kıymetin elde etme maliyetinin elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere TÜİK tarafından belirlenen ÜFE endeksindeki artış oranı dikkate alınarak endekslenmesi gerekmektedir. Ancak bu endekslemenin yapılabilmesi için artış oranının alım- satım döneminde kümülatif olarak %10 veya üzerinde olması şarttır.

Buna göre eğer ÜFE endeksindeki ilgili dönemdeki artış oranı %10 veya üzerinde ise hisse senetlerinin maliyeti, hisse senetlerinin elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere, satın alındığı aydan itibaren her ay için ÜFE oranında artırılarak satıldığı günün değerine getirilir ve bu değer maliyet olarak esas alınır. Satış bedeli ile artırılmış maliyet bedeli arasındaki fark kazanç olarak tespit edilir.

Diğer taraftan 01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilmiş olan her nevi tahvil ve hazine bonosu ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerin elde çıkarılmasından sağlanan gelirler için endeksleme 31.12.2005 tarihi itibariyle geçerli olan mevzuata göre, %10 ve daha fazla artış olması beklenmeksizin ÜFE yerine TEFE endeksinde meydana gelen artış dikkate alınarak yapılacaktır.

Yukarıda açıklandığı üzere GVK’nın geçici 59. maddesi hükmüne göre 26.07.2001 - 31.12.2005 tarihleri arasında ihraç edilmiş olan devlet tahvilleri ve hazine bonolarının faiz gelirleri ve vadesinden önce elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar toplamının belirli bir tutarının istisna edilmesi uygulaması 31.12.2007 tarihi itibariyle sona ermiştir. Buna göre 2019 yılında elde edilen 26.07.2001 - 31.12.2005 tarihleri arasında ihraç edilmiş DİBS alım satım kazançları için GVK’nın geçici 59. maddesi kapsamında istisna uygulanmayacaktır.

VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİNDEN DOĞAN KAZANÇLAR:

GVK’nın geçici 67. maddesinde 5615 sayılı Kanunla yapılan değişiklik ile Türkiye’de yerleşik kişilerin 31.12.2008 tarihine kadar Türkiye'de kurulu vadeli işlem ve opsiyon borsalarında yaptıkları işlemlerden elde edilen kazançlar için tevkifat oranı sıfır olarak belirlenmişti. Söz konusu sıfır oranlı tevkifat uygulaması 31.12.2008 tarihinde sona ermekle birlikte, 2009/14580 sayılı BKK uyarınca, Türkiye’de kurulu vadeli işlem ve opsiyon borsalarında 2019 yılında yapılan işlemlerden elde edilen kazançlar için;

  • hisse senetlerine veya hisse senedi endekslerine dayalı olarak düzenlenen sözleşmelerde tevkifat oranı %0,
  • diğer sözleşmelerde ise %10

Olarak uygulanacaktır. Söz konusu stopaj oranları banka ve/veya aracı kurumlar ile gerçek kişiler arasında yapılan (tezgahüstü) vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinden elde edilen kazançlar için de geçerlidir. Yapılan stopaj nihai vergi olup 2019 yılında elde edilen söz konusu kazançlar beyana tabi değildir. Diğer gelirler nedeniyle beyanname verilmesi halinde de bu kazançların beyannameye ithal edilmeleri gerekmemektedir.

Söz konusu sözleşmelerin alım satımından elde edilen kazançlar için beyanname verilmesi gerekmemekle birlikte, birden fazla aracı kurum ve/veya banka kullanılması durumunda bir tarafta oluşan zararın diğer taraftan elde edilen karlara mahsup edilmesi veya sonraki üç aylık dönemlerde oluşan zararın önceki dönemlerde ortaya çıkan kara mahsubu amacıyla dileyen mükelleflerin bu kazançları için ihtiyari beyanname vermeleri mümkündür. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı;

  • hisse senetleri ve hisse senedi endekslerine dayalı vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri için %0,
  • diğerleri için %10

Olarak uygulanacaktır. İhtiyari beyan durumunda, söz konusu uygulama ile ilgili olarak Tamimin VII/A No.lu bölümünde yapılan açıklamalar geçerli olacaktır.

Türkiye’de mukim kurumların kendi aralarında veya dar mükellef kurumlar (banka ve benzeri finans kurumu niteliğinde olmayıp Türkiye’de işyeri veya daimi temsilci aracılığı ile faaliyette bulunmayanlar hariç) ile yapacakları vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinden elde edilen gelirler üzerinden tevkifat yapılmayacaktır.

ARACI KURULUŞ VARANTLARINDAN ELDE EDİLEN GELİRLER:

2010/926 sayılı BKK ile yapılan düzenlemeyle, hisse senetlerine ve hisse senedi endekslerine dayalı olarak ihraç edilen BİST’de işlem gören aracı kuruluş varantlarından elde edilen gelirler, hisse senetlerine ilişkin olarak elde edilen kazançlar kapsamına alınmış ve 01.10.2010 tarihi itibariyle gerçek kişiler tarafından BİST’de işlem gören bu kapsamdaki aracı kuruluş varantlarından elde edilen gelirler için tevkifat oranı %0 olarak belirlenmiştir.

Yukarıda sözü edilen kapsamda olmayan aracı kuruluş varantlarından elde edilen gelirler ise geçici 67. maddeye göre genel hükümler çerçevesinde tevkifata tabidir.

Diğer yandan, söz konusu sözleşmelerin alım satımından elde edilen kazançlar için beyanname verilmesi gerekmemekle birlikte, birden fazla aracı kurum ve/veya banka kullanılması durumunda bir tarafta oluşan zararın diğer taraftan elde edilen kârlara mahsup edilmesi veya sonraki üç aylık dönemlerde oluşan zararın önceki dönemlerde ortaya çıkan kâra mahsubu amacıyla dileyen mükelleflerin bu kazançları için ihtiyari beyanname vermeleri mümkündür. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı, hisse senetleri ve hisse senetleri endekslerine dayalı olarak yapılan BİST’de işlem gören aracı kuruluş varantları için %0, diğerleri için %10 olarak uygulanacaktır. İhtiyari beyan durumunda, söz konusu uygulama ile ilgili olarak Tamimin VII/A No.lu bölümünde yapılan açıklamalar geçerli olacaktır.

HERHANGİ BİR DEĞERE ENDEKSLİ KUPONLU KÂĞITLAR:

Herhangi bir değere endeksli kuponlu menkul kıymetlerde (strip edilebilir tahviller) anaparayı temsil eden kâğıt ile faizi temsil eden kuponun birlikte veya birbirinden ayrı olarak işlem görmesi (ayrıştırılması) durumunda elde edilecek kazancın vergilenmesi özellik arz etmektedir.

Buna göre söz konusu kuponlu menkul kıymetler ihraçtan veya ikincil piyasadan alınıp vadesine kadar elde tutulur ise, ihraç tarihine göre (VI.) Bölümde yapılan açıklamalara tabi olacaktır.

Kuponlu menkul kıymetler ihraçtan veya ikincil piyasadan alınır ve anapara kısmı veya faiz kuponu ayrı ayrı vadesinden önce satılır ise, elde edilecek alım satım kazancı açısından yine ihraç tarihine göre (VI.) Bölümde yapılan açıklamalar geçerli olacaktır.

Sadece faiz kuponu kısmı ihraçtan alınır ve vadesinden önce satılır ise elde edilecek kazanç menkul sermaye iradı olarak kabul edildiğinden tamamı beyan edilecek, indirim oranı tatbik edilmeyecektir.

GAYRİMENKUL ALIM SATIM GELİRLERİ:

İvazsız olarak iktisap edilenler hariç olmak üzere, 01.01.2014 tarihinden sonra iktisap edilen gayrimenkullerin ise iktisap tarihinden itibaren 5 yıl içinde elden çıkarılmasından sağlanan kazancın eskalasyon sonrası tutarının 2019 yılı için 14.800,-TL’yi aşan kısmı beyan edilecektir (305 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği). Beyan sınırı olan 14.800,-TL’nin hesabında gayrimenkul alım satım gelirleri, hisse senedi ve diğer menkul kıymetler alım satım gelirleri birlikte mütalaa edilecektir.

2020 yılı gelirleri için yukarıda sözü edilen istisna 18.000,-TL olarak uygulanacaktır (310 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği).

İktisap tarihi itibariyle 5 yıllık süre geçtikten sonra yapılan satışlardan elde edilen kazanç ise verginin konusuna girmediğinden beyan edilmeyecektir. Dolayısıyla, 01.01.2014 tarihinden önce iktisap edilen gayrimenkullerin 2019 ve izleyen yıllarda elden çıkarılmasından sağlanan gelirler verginin konusuna girmemektedir. Ancak birden fazla muamelenin yapılması durumunda elde edilen kazancın “ticari kazanç” olup olmadığı hususunun ayrıca değerlendirilmesi gerekmektedir.

BEYANNAMEDEN İNDİRİLEBİLECEK BAĞIŞ VE HARCAMALAR:

GVK’nın 89. maddesi uyarınca gerçek kişiler yıllık beyanname ile bildirecekleri gelirlerinden Kanunda belirtilen şartlar ve oranlarda sigorta primi ve bağışlar ile kendilerine, eş ve küçük çocuklarına ait eğitim ve sağlık harcamalarının bir kısmını indirim konusu yapabilmektedir.

Bahsi geçen “çocuk” veya “küçük çocuk” tabiri, mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan (nafaka verilenler, evlat edinilenler ile ana veya babasını kaybetmiş torunlardan mükellefle birlikte oturanlar dâhil) 18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış çocukları, “eş” tabiri ise, aralarında yasal evlilik bağı bulunan kişileri ifade etmektedir.

Diğer yandan, 2012 yılı içerisinde 6327 sayılı Kanunla yapılan düzenlemeler ile, emeklilik ve sigorta şirketlerine ödenen katkı payları ve primlerin yıllık gelir vergisi beyannamelerinde indirim olarak dikkate alınması da dâhil, söz konusu katkı payı ve primlerin vergilendirilmesi konusunda çok sayıda değişikliğe gidilmiş, bireysel emeklilik sisteminin vergi yoluyla teşvik edilmesine son verilerek

 “Devlet katkısı” olarak adlandırılan yeni bir teşvik mekanizmasına geçilmiştir. Ayrıca, şahıs sigortası primlerinin indirimi için, ödendiği yılda elde edilen gelirin %5’i olarak uygulanan sınır %15’e yükseltilmiştir. Söz konusu düzenlemeler 01.01.2013 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir.

Bireysel emeklilik ve diğer şahıs sigortalarına ödenen katkı payları ve primlerin vergilendirilmesi ile sigorta primlerinin yıllık beyannamede indirim konusu yapılmasına ilişkin detaylı açıklamaya izleyen bölümde yer verilecek olup, aşağıda beyannamede indirim konusu yapılabilecek olan diğer unsurlar açıklanacaktır.

  • Yıllık beyanname ile beyan edilen gelirden indirilebilecek olan Bağış ve Yardımlar:
    • Genel ve özel bütçeli kamu idareleri, il özel idareleri, belediyeler, köyler ile kamu yararına çalışan dernekler ve Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınan vakıflara yıllık toplamı beyan edilecek gelirin % 5'ini (kalkınmada öncelikli yöreler için % 10'unu) aşmamak üzere, makbuz karşılığında yapılan bağış ve yardımlar.
    • Genel ve özel bütçeli kamu idarelerine, il özel idarelerine, belediyelere ve köylere bağışlanan okul, sağlık tesisi ve yüz yatak (kalkınmada öncelikli yörelerde elli yatak) kapasitesinden az olmamak üzere öğrenci yurdu ile çocuk yuvası, yetiştirme yurdu, huzurevi, bakım ve rehabilitasyon merkezi ile mülki idare amirlerinin izni ve denetimine tabi olarak yaptırılacak ibadethaneler ve Diyanet İşleri Başkanlığı denetiminde yaygın din eğitimi verilen tesislerin inşası dolayısıyla yapılan harcamalar veya bu tesislerin inşası için bu kuruluşlara yapılan her türlü bağış ve yardımlar ile mevcut tesislerin faaliyetlerini devam ettirebilmeleri için yapılan her türlü nakdî ve ayni bağış ve yardımların tamamı.
    • Fakirlere yardım amacıyla gıda bankacılığı faaliyetinde bulunan dernek ve vakıflara bağışlanan gıda maddelerinin maliyet bedelinin tamamı.
    • Kültür ve tabiat varlıklarının korunmasına yönelik olarak GVK’nın 89/7 maddesinde sayılan bağış ve yardımların tamamı.
    • Bakanlar Kurulunca yardım kararı alınan doğal afetler dolayısıyla Başbakanlık aracılığıyla makbuz mukabili yapılan ayni veya nakdi bağışların tamamı.
    • İktisadi işletmeleri hariç, Türkiye Kızılay Derneğine, Türkiye Yeşilay Cemiyetine ve Türkiye Yeşilay Cemiyeti tarafından kurulan Türkiye Yeşilay Vakfına makbuz karşılığı yapılan nakdi bağış ve yardımların tamamı.
    • Üniversitelere yapılan her türlü nakdi ve ayni bağış ve yardımların tamamı.
  • Eğitim ve Sağlık Harcamaları:
    • Beyan edilen gelirin % 10’unu aşmaması, Türkiye’de yapılması ve gelir veya kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan gerçek veya tüzel kişilerden alınacak belgelerle tevsik edilmesi şartıyla, mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocukları için yapılan eğitim ve sağlık harcamaları yıllık beyanname ile beyan edilen gelirden indirilebilecektir.
  • Bireysel Katılım Yatırımcısı İndirimi:
    • 31.12.2017 tarihine kadar, 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun ek 5. maddesi kapsamına giren “bireysel katılım yatırımcısı tam mükellef gerçek kişiler”, tam mükellef anonim şirketlere ait iştirak hisselerini en az
    • İki tam yıl elde tutmaları şartıyla, Vergi Usul Kanunu’nun değerlemeye ait hükümlerine göre hesapladıkları hisselerin tutarlarının %75’ini yıllık beyannamelerine konu kazanç ve iratlarından hisselerin iktisap edildiği dönemde
    • Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TÜBİTAK ve KOSGEB tarafından belirlenen araştırma, geliştirme ve yenilikçilik programları kapsamında projesi son beş yıl içinde desteklenmiş kurumlara iştirak eden bireysel katılım yatırımcıları için bu oran %100 olarak uygulanacaktır.
    • Bireysel katılım yatırımcısı indiriminden yararlanılabilmesi için;
      • Tam mükellef gerçek kişi olunması,
      • İştirak hisselerinin iktisap edilmesinden önce Hazine Müsteşarlığından bireysel katılım yatırımcısı lisansı alınması,
      • Tam mükellef bir anonim şirkete ait iştirak hisselerinin iki tam yıl (730 gün) süreyle elde tutulması,
      • Bireysel Katılım Sermayesi Hakkında Yönetmeliğe göre Müsteşarlıkça belirlenen alanlarda yatırım yapılması ve bu yatırımın Müsteşarlıkça mevzuata uygun bulunması gerekmektedir.
  • İki yıllık elde tutma süresi, girişim şirketi adına Bireysel Katılım Sermayesi Hakkında Yönetmeliğin 25. maddesi kapsamında açılan ortaklık banka hesabına nakdi sermayenin yatırıldığı tarihte başlayacaktır.
  • Bireysel katılım yatırımcısı indiriminden, indirime konu iştirak hisselerinin iktisap edildiği vergilendirme dönemine ilişkin verilecek yıllık gelir vergisi beyannamelerinde yararlanılabilecektir.
  • İndirimine konu anonim şirket hisse senetlerinin indirime esas tutarlarının tespitinde alış bedellerinin dikkate alınması gerekmektedir. Beyana tabi kazanç ve iratlardan bu kapsamda indirim konusu yapılabilecek tutar yıllık bazda 1.000.000 TL’yi aşamayacaktır.
  • Hisselerin iktisap edildiği döneme ilişkin beyannamede bildirilen kazanç ve iradın yetersiz olması nedeniyle indirilemeyen tutarlar, izleyen yıllarda yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle indirim konusu yapılabilecektir.
  • İndirim uygulamasından, 31.12.2017 tarihine kadar gerçekleştirilecek yatırımlarla ilgili olarak yararlanılabilecektir.
  • Vergi desteğinden yararlanması Hazine Müsteşarlığınca desteklenmeyen sektörlerde ve/veya faaliyetlerde yatırım yapıldığının tespit edilmesi, ortaklık paylarına ilişkin Hazine Müsteşarlığınca getirilen şartlara uyulmaması, beyan edilen faaliyetlerde bulunulmaması ve ilişkili şirketlere iştirak edilmesi halinde indirim dolayısıyla zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler yönünden vergi ziyaı doğmuş sayılacaktır.
  • İndirim şartlarının ihlal edilmesi nedeniyle zamanında alınamayan vergiler ile vergi cezalarında zamanaşımı, verginin tarhını veya cezanın kesilmesini gerektiren durumun doğduğu tarihi takip eden takvim yılının başından itibaren başlayacaktır.
  • Bireysel katılım yatırımcısının herhangi bir kastı olmaksızın girişim şirketinin iflas etmesi halinde mücbir sebep halinin varlığı kabul edilecektir. Anılan nedenle iştirak hisselerinin en az iki tam yıl elde tutulması yükümlülüğünün yerine getirilemeyeceğinin anlaşılması durumunda, mücbir sebep halinin gerçekleşme tarihi, mahiyeti, iştirak hisselerinin en az iki tam yıl süreyle elde tutulması yükümlülüğüne olan etkisi ve mümkün olması halinde etkilerinin tahmini giderilme süresi bireysel katılım yatırımcısı tarafından mücbir sebep halinin ortaya çıktığı tarihten itibaren 30 gün (iş günü) içinde Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB)’na bildirilecektir.
  • Yapılan başvurunun değerlendirilmesi neticesinde GİB tarafından mücbir sebep halinin var olduğu kanaatine ulaşılması durumunda, zamanında tahakkuk ettirilmemiş vergiler yönünden vergi ziyaı doğmuş sayılmayacak ve ziyaa uğratılmış vergiler için gecikme faizi ve vergi ziyaı cezası tahsil edilmeyecektir.

BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ VE ŞAHIS SİGORTALARINA ÖDENEN KATKI PAYI VE PRİMLERİN VERGİ MATRAHININ TESPİTİNDE İNDİRİMİ VE ELDE EDİLEN GELİRLERİN VERGİLENDİRİLMESİ:

Bireysel emeklilik sistemi ve şahıs sigortalarına ödenen katkı payı ve primlerin vergi matrahından indirimi ile elde edilen gelirlerin vergilenmesinde 01.01.2013 tarihi sonrasında geçerli uygulama aşağıda kısaca özetlenmiştir:

Devlet Katkısı Uygulaması:

Bireysel emeklilik sistemindeki katılımcılara sağlanan temel teşvik, ödenen katkı paylarının gelir vergisi matrahından indirim konusu yapılması suretiyle sağlanan vergi avantajıydı. Ancak, sistemde önemli oranda vergi mükellefi olmayan katılımcıların bulunması bu uygulamadan beklenen sonuçların elde edilmesini engellemiş ve “vergi matrahından indirim” şeklinde sağlanan teşvik kaldırılarak, 01.01.2013 tarihinden itibaren uygulanmak üzere, katılımcı adına bireysel emeklilik hesabına ödenen katkı paylarının belirli bir oranının “Devlet katkısı” olarak Hazine Müsteşarlığı tarafından ödenmesi uygulamasına geçilmiştir.

Devlet Katkısı uygulamasının esasları özetle aşağıdaki gibidir:

  • İşverenler tarafından ödenenler hariç katılımcı adına bireysel emeklilik hesabına ödenen katkı paylarının %25’ine karşılık gelen tutar, Hazine Müsteşarlığının bütçesine konulan ödenekten katılımcıların ilgili hesaplarına aktarılacaktır.
  • Bir katılımcı için bir takvim yılında ödenen ve Devlet katkısı tutarının hesaplanmasına esas teşkil eden katkı paylarının toplamı brüt asgari ücretin hesaplama dönemine isabet eden toplam tutarını aşamayacaktır.
  • Katılımcılardan 01.01.2013 tarihinden sonra;
    • En az 3 yıl sistemde kalanlar Devlet katkısı ve varsa getirilerinin yüzde 15’ine,
    • En az 6 yıl sistemde kalanlar Devlet katkısı ve varsa getirilerinin yüzde 35’ine,
    • En az 10 yıl sistemde kalanlar Devlet katkısı ve varsa getirilerinin yüzde 60’ına hak kazanacaklardır.
  • Bireysel emeklilik sisteminden 56 yıllık yaş şartını sağlayarak emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden vefat veya malûliyet nedeniyle ayrılanlar Devlet katkısı ve varsa getirilerinin tamamına hak kazanacaklardır.

Devlet katkısı ve getirilerinden hak kazanılan tutarlar sistemden ayrılma veya emeklilik durumunda katılımcıya ödenecektir.

Elde Edilen Gelirlerde İstisna Uygulaması:

Bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazananlara yapılan ödemeler, Türkiye'de kain ve merkezi Türkiye'de bulunan diğer sigorta şirketlerinden on yıl süreyle prim ödeyenlere yapılan ödemeler ile bireysel emeklilik sistemi veya şahıs sigortalarından vefat, maluliyet ve tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelere ilişkin istisna uygulamasına (GVK md.22) 29.08.2012 tarihi itibarıyla son verilmiştir.

Yeni dönemde, sadece, Türkiye'de kain ve merkezi Türkiye'de bulunan sigorta şirketlerince tek primli yıllık gelir sigortalarına ilişkin yapılan ödemeler gelir vergisinden istisna olacaktır.

Gelir Vergisi Tevkifat Uygulaması:

Tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları, yardım sandıkları ile sigorta ve emeklilik şirketleri, birikimli şahıs sigortaları, emeklilik ve sigorta şirketleri ise, bireysel emeklilik sözleşmeleri dolayısıyla yaptıkları ödemelerde irat tutarları üzerinden gelir vergisi tevkifatı yapacaklardır.

Söz konusu ödemelerin yalnızca getiri kısmı (devlet katkısından elde edilen getiri dâhil) tevkifata tabi olacak, anapara ödemeleri ve devlet katkısının aslı üzerinden tevkifat yapılmayacaktır. Diğer bir deyişle, irat tutarlarının yanında anapara ödemelerinin de tevkifata tabi tutulması uygulamasına son verilmiştir.

06.09.2012 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2012/3571 sayılı BKK ile belirlenen tevkifat oranları aşağıdaki gibidir:

  • Tüzel kişiliği haiz emekli sandıkları, yardım sandıkları ile sigorta ve emeklilik şirketleri tarafından;
    • On yıldan az süreyle prim veya aidat ödeyerek ayrılanlara ödenen irat tutarları üzerinden %15,
    • On yıl süreyle prim veya aidat ödeyerek ayrılanlar ile vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara ödenen irat tutarları üzerinden %10,
  • Bireysel emeklilik sisteminden;
    • On yıldan az süreyle katkı payı ödeyerek ayrılanlar ile bu süre içinde kısmen ödeme alanlara yapılan ödemelerin içerdiği irat tutarı (Devlet katkılarının ödemeye konu olan kısımlarına isabet eden irat tutarı dâhil) üzerinden %15,
    • On yıl süreyle katkı payı ödemiş olmakla birlikte emeklilik hakkı kazanmadan ayrılanlar ile bu süre içinde kısmen ödeme alanlara yapılan ödemelerin içerdiği irat tutarı (Devlet katkılarının ödemeye konu olan kısımlarına isabet eden irat tutarı dâhil) üzerinden %10,
    • Emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelerin içerdiği irat tutarı (Devlet katkılarının ödemeye konu olan kısımlarına isabet eden irat tutarı dâhil) üzerinden %5.

29.08.2012 tarihinden itibaren %25 nispetindeki istisna uygulaması yürürlükten kaldırılmıştır. Dolayısıyla stopaj uygulamasından hariç tutulacak herhangi bir istisna kısım yoktur.

Elde Edilen Gelirin Yıllık Beyanname ile Beyanı:

Bireysel emeklilik sistemi ve şahıs sigortalarından elde edilen ve tevkifata tabi tutulan iratları tutarı ne olursa olsun yıllık beyanname ile beyan edilmeyecektir.

Ödenen Primlerin Vergi Matrahının Tespitinde İndirim Konusu Yapılması:

01.01.2013 tarihinden itibaren, ücretliler için vergiye tabi ücret matrahının; yıllık beyanname veren mükellefler için vergi matrahlarının tespitinde bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları indirim konusu yapılamayacaktır.

Diğer yandan, bireysel emeklilik dışında kalan şahıs sigortaları için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerin, elde edilen ücretin % 15'ine kadar olan ve asgari ücretin yıllık tutarını (2019 yılı için bu tutar, 2.558,40 * 12 = 30.700,80 TL’dir) aşmayan kısmı ücret bordrosu üzerinde indirim konusu yapılabilecektir. Ücret gelirinin tespitinde ayrıca indirilmemiş olması kaydıyla, 2019 yılında elde edilen gelirler için verilecek yıllık gelir vergisi beyannamelerinde, bireysel emeklilik dışında kalan şahıs sigortaları için ödenen primlerin beyan edilen gelirin % 15'ine kadar olan ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmayan kısmı da yıllık gelir vergisi matrahının tespitinde indirim konusu yapılabilecektir.

Yukarıda belirtilen şekilde indirim olarak dikkate alınabilecek sigorta primleri; sigortanın Türkiye'de kâin ve merkezi Türkiye'de bulunan bir emeklilik veya sigorta şirketi nezdinde akdedilmiş olması şartıyla;

  • Mükellefin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait birikim priminin alındığı hayat sigortası poliçeleri için ödenen primlerin %50'si ile
  • Ölüm, kaza, sağlık, hastalık, sakatlık, işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta poliçeleri için ödenen primlerden İbaret olacaktır.

İndirim konusu yapılacak primlerin toplamı, ödendiği ayda elde edilen ücretin veya beyanname üzerinde indirim durumunda beyan edilen gelirin %15'ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamayacaktır. Yıl içinde asgari ücret tutarında meydana gelebilecek değişiklikler, indirim yapılacak tutarların hesabında dikkate alınacaktır.

Mükellefin eş ve çocuklarının ayrı beyanname vermeleri halinde, eş ve çocuklar adına ödenen prim ve katkı payları öncelikle kendi gelirlerinden indirilecektir.

GELİR VERGİSİ ORANLARI:

2019 yılı ücret gelirlerine ve ücret dışındaki gelirlere 01.01.2019 tarihinden itibaren uygulanacak Gelir Vergisi Tarifesi:

2019 Yılı Ücret Gelirleri

Gelir Dilimi

Vergi Oranı

18.000 TL'ye kadar

15%

40.000 TL'nin 18.000 TL'si için 2.700 TL, fazlası

20%

148.000 TL'nin 40.000 TL'si için 7.100 TL, fazlası

27%

148.000 TL'den fazlasının 148.000 TL'si için 36.260 TL, fazlası

35%

 

2019 Yılı Ücret Dışındaki Gelirler (7194 Sayılı Kanun ile Değiştirilen)

Gelir Dilimi

Vergi Oranı

18.000 TL'ye kadar

15%

40.000 TL'nin 18.000 TL'si için 2.700 TL, fazlası

20%

98.000 TL'nin 40.000 TL'si için 7.100 TL, fazlası

27%

500.000 TL'nin 98.000 TL'si için 22.760 TL, fazlası

35%

500.000 TL'den fazlasının 500.000 TL'si için 163.460 TL, fazlası

40%

2020 yılı ücret gelirlerine ve ücret dışındaki gelirlere 01.01.2020 tarihinden itibaren uygulanacak Gelir Vergisi Tarifesi:

2020 Yılı Ücret Gelirleri

Gelir Dilimi

Vergi Oranı

22.000 TL'ye kadar

15%

49.000 TL'nin 22.000 TL'si için 3.300 TL, fazlası

20%

180.000 TL'nin 49.000 TL'si için 8.700 TL, fazlası

27%

600.000 TL’nin 180.000 TL’si için 44.070 TL, fazlası

35%

600.000 TL'den fazlasının 600.000 TL'si için 191.070 TL, fazlası

40%

7194 Sayılı Kanun ile Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklik ile tek işverenden alınan tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücret gelirleri toplamının gelir vergisi tarifesinin 4. gelir diliminde yer alan tutarı (2020 yılı için 600.000 TL) aşması halinde beyan edilecektir.

2020 Yılı Ücret Dışındaki Gelirler

Gelir Dilimi

Vergi Oranı

22.000 TL'ye kadar

15%

49.000 TL'nin 22.000 TL'si için 3.300 TL, fazlası

20%

120.000 TL'nin 49.000 TL'si için 8.700 TL, fazlası

27%

600.000 TL’nin 120.000 TL’si için 27.870 TL, fazlası

35%

600.000 TL'den fazlasının 600.000 TL'si için 195.870 TL fazlası

40%

YILLIK BEYANNAMENİN VERİLMESİ VE VERGİLERİN ÖDENMESİ:

Gelir vergisi mükellefleri, 2019 takvim yılına ilişkin gelir vergisi beyannamelerini 01 - 31 Mart 2020 tarihleri arasında verecekler, beyanname üzerinden hesaplanan gelir vergisini ise Mart ve Temmuz ayları sonuna kadar (2. Taksit son ödeme günü 4 Ağustos 2020) iki eşit taksitte ödeyeceklerdir. Ödeme tarihleri açısından gelir türleri itibariyle herhangi bir ayrım yoktur.

Diğer yandan, yıllık gelir vergisi beyannamesine dâhil gelirler üzerinden yıl içerisinde stopaj suretiyle ödenen vergilerin hesaplanan gelir vergisinden fazla olması halinde mahsup yoluyla indirilemeyen kısım iade edilecek gelir vergisi olup bu tutarın vergi dairesi tarafından bildiriminden itibaren bir yıl içinde talep edilmesi halinde 252 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer alan usullere uygun olarak nakden yahut mahsuben iadesi mümkündür. Vergi incelemesiz ve teminatsız nakden iade sınırı 10.000,-TL’dir.

Öte yandan;

Gayrimenkullerden elde edilen kira gelirleri üzerinden yıl içerisinde tevkif yoluyla ödenen vergilerin tevkif edilip ödendiğinin Vergi Dairelerince merkezi sorgulama ekranından tespit edilebilmesi kaydıyla, bu vergilerin nakden iadesi için kira sözleşmelerinin ibrazı gerekli olmayacaktır. (05.01.2012 tarih ve GVK-79/2012-1 Sayılı Gelir Vergisi Sirküleri) Bu tür durumlarda, iade dilekçesi ile tevkifatlara ilişkin tablo, iadenin yapılması için yeterli olacaktır.

  • Ücret ve ücret sayılan ödemeler ile menkul sermaye iratlarından kesilen vergilerin iadesi için 252 Seri No.lu GV Genel Tebliğinde yer alan belgelerin ibrazı

İlave olarak, 2019 ve devam eden yılların iadelerinde kullanılmak üzere 99 seri no.lu Gelir Vergisi Sirküleri ile Gelir ve Kurumlar Vergisi Standart İade Sistemi (GEKSİS) uygulamaya konmuştur. Gelir ve kurumlar vergisi iade talepleri ile ilgili olarak iade işlemlerine hız kazandırılması, iade işlemleri açısından asgarî bir standart getirilmesi ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla hazırlanan Gelir ve Kurumlar Vergisi Standart İade Sistemi ile mükelleflerin elektronik ortamda gönderecekleri bilgi ve belgeler esas alınarak Gelir-Kurumlar Vergisi iadelerine yönelik kontrol ve analizler elektronik ortamda yapılarak özet bir rapor halinde iadeyi yapacak birime ve mükellefe sunulacaktır. Buna göre iade taleplerinde 99 seri no.lu Gelir Vergisi Sirküleri ile getirilen düzenlemelere de uyulması gerekmektedir.

Bununla birlikte, 25.02.2016 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 470 no.lu VUK Genel Tebliği ile, Gelir İdaresi Başkanlığı daha önce sadece kira gelirleri için uygulanan "Önceden Hazırlanmış Kira Beyanname Sistemi" uygulamasını kaldırmış ve bu uygulamayı da kapsayan daha geniş “Hazır Beyan Sistemi” uygulamasını başlatmıştır. Hazır Beyan Sisteminin uygulanmasına 2016 takvim yılı gelirlerinin beyan dönemi itibarıyla başlanmıştır. Bu Sistem’den sadece ücret, gayrimenkul sermaye iradı (“GMSİ”), menkul sermaye iradı (“MSİ”), veya diğer kazanç ve irat (“DKİ”) gelirlerini ayrı ayrı veya birlikte elde eden mükellefler yararlanabilecektir. Ücret, GMSİ, MSİ veya DKİ’nin yanı sıra ticari, zirai veya serbest meslek kazancı elde edenler Hazır Beyan Sistemi üzerinden beyanname veremeyeceklerdir.

Hazır Beyan Sistemine Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi (www.gib.gov.tr) üzerinden giriş yapılacaktır.

Mükellefler güvenlik sorularını cevaplayarak veya İnternet Vergi Dairesi şifrelerini kullanarak Sisteme giriş yapabilecek ve buradan Başkanlıkça kısmen veya tamamen önceden hazırlanmış beyannamelerini görüntüleyebilecek, doldurabilecek, değiştirebilecek ve onaylayabileceklerdir. İnternet Vergi Dairesi şifresi bulunmayan mükellefler, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 25.02.2016 tarih ve 470 Sıra No.lu Genel Tebliği ekinde yer alan "İnternet Hizmetleri Kullanım Başvuru Formu (Gerçek Kişiler)" ile herhangi bir vergi dairesine başvurarak kullanıcı kodu, parola ve şifre alabileceklerdir.

Bilgilerini rica ederim.

Saygılarımızla,

EKLER:

  • EK 1: Menkul Kıymet Kazançlarının / Menkul Sermaye İratlarının 2019 ve 2020 Yılları İtibariyle Vergileme Rejimi Tablosu
  • EK 2: Gelirlerin Beyanına İlişkin ÖrneklK 1: Menkul Kıymet Kazançlarının / Menkul Sermaye İratlarının 2019 ve 2020 Yılları İtibariyle Vergileme Rejimi Tablosu

EK 1:

MENKUL SERMAYE İRATLARININ / MENKUL KIYMET GELİRLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİ

TAM MÜKELLEF GERÇEK KİŞİLER YÖNÜYLE

2019 YILI GELİRLERİ

2020 YILI GELİRLERİ

TEMETTÜ GELİRİ

(Türkiye’de Mukim Şirketten)

Dağıtım esnasında %15 stopaj var. Esas itibariyle tam mükellef kurumlardan elde edilen brüt kar payının yarısı istisna olup, kalan yarısı 40.000,-TL’yi aşıyorsa beyan edilir. Beyan esnasında, karı dağıtan kurum tarafından yapılan stopajın tamamı mahsup edilir.

-1998 yılı ve öncesi döneme ait temettü gelirleri beyan edilmez. Stopaj yapılmaz.

-1999–2002 yıllarına ait istisna kazançlar ile GVK'nın geçici 61. maddesi kapsamında stopaja tabi tutulmuş kazançlardan elde edilen temettülerin beyanı özellik arz etmektedir. Elde edilen net temettünün 1/9'u temettü tutarına ilave edilir ve brüt temettü bulunur. Yarısı 40.000,-TL'yi aşıyorsa beyan edilir. Beyan edilen gelirin 1/5’i hesaplanan vergiden mahsup edilir.

Dağıtım esnasında %15 stopaj var. Esas itibariyle tam mükellef kurumlardan elde edilen brüt kar payının yarısı istisna olup, kalan yarısı 49.000,-TL’yi aşıyorsa beyan edilir. Beyan esnasında, karı dağıtan kurum tarafından yapılan stopajın tamamı mahsup edilir.

-1998 yılı ve öncesi döneme ait temettü gelirleri beyan edilmez. Stopaj yapılmaz.

-1999–2002 yıllarına ait istisna kazançlar ile GVK'nın geçici 61. maddesi kapsamında stopaja tabi tutulmuş kazançlardan elde edilen temettülerin beyanı özellik arz etmektedir. Elde edilen net temettünün 1/9'u temettü tutarına ilave edilir ve brüt temettü bulunur. Yarısı 49.000,-TL'yi aşıyorsa beyan edilir. Beyan edilen gelirin 1/5’i hesaplanan vergiden mahsup edilir.

TEMETTÜ GELİRİ

(Yurtdışında Mukim Şirketten)

Temettü geliri 2.200-TL'yi aşıyorsa brüt temettünün tamamı beyan edilir. Yurt dışında stopaj suretiyle ödenen vergi hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilir. Mahsup edilecek yabancı vergi, bu gelir için Türkiye’de hesaplanan gelir vergisini aşamaz.

Temettü geliri 2.600-TL'yi aşıyorsa brüt temettünün tamamı beyan edilir. Yurt dışında stopaj suretiyle ödenen vergi hesaplanan gelir vergisinden mahsup edilir. Mahsup edilecek yabancı vergi, bu gelir için Türkiye’de hesaplanan gelir vergisini aşamaz.

HİSSE SENEDİ ALIM SATIM KAZANCI (01.01.2006 Öncesi İktisap Edilen)

Stopaja tabi değildir. 1-İvazsız iktisap edilen, 2-BİST’de işlem gören ve üç aydan fazla süre ile elde tutulan, 3-Tam mükellef kurumlara ait olup bir yıldan fazla süre ile elde tutulan, hisselerin satışından elde edilen kazançlar vergiye tabi değildir. Vergiye tabi alım satım kazancı tespit edilirken TEFE ile endeksleme yapılır (%10’luk artış şartı aranmaz). Alım satım kazancının 2019 için hesaplanacak kısmı vergiden istisnadır.

Stopaja tabi değildir. 1-İvazsız iktisap edilen, 2-BİST’de işlem gören ve üç aydan fazla süre ile elde tutulan, 3-Tam mükellef kurumlara ait olup bir yıldan fazla süre ile elde tutulan, hisselerin satışından elde edilen kazançlar vergiye tabi değildir. Vergiye tabi alım satım kazancı tespit edilirken TEFE ile endeksleme yapılır (%10’luk artış şartı aranmaz). Alım satım kazancının 2020 için hesaplanacak kısmı vergiden istisnadır.

 

HİSSE SENEDİ ALIM SATIM KAZANCI (01.01.2006 Sonrası İktisap Edilen)

* Banka ve aracı kurumlar vasıtasıyla alınıp satılanlar: BİST’de işlem görenler bir yıldan fazla süreyle elde tutulup satılmışlarsa vergiye tabi değildir. Diğer durumlarda ise (menkul kıymet yatırım ortaklıkları -MKYO- hisse senetleri hariç) %0 stopaj mevcuttur. Bir yıldan az süreyle elde tutulan MKYO hisse senetlerinin satışından sağlanan kazançlar üzerinden ilgili banka veya aracı kurum tarafından %10 oranında stopaj yapılır. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmesi veya verilen beyannameye dahil edilmeleri gerekmez.

 

* Banka ve aracı kurumlar vasıtası olmaksızın alınıp satılanlar: İvazsız olarak iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olup iki yıldan fazla süreyle elde tutulanların alım satım kazancı vergiye tabi değildir. Diğer durumlarda yıllık beyanname ile beyan söz konusudur. Kazanca değer artış kazancı istisnası uygulanmaz. Kazanç tespitinde eğer %10’dan fazla artış olmuşsa ÜFE ile endeksleme yapılır.

*Banka ve aracı kurumlar vasıtasıyla alınıp satılanlar:

BİST’de işlem görenler bir yıldan fazla süreyle elde tutulup satılmışlarsa vergiye tabi değildir. Diğer durumlarda ise (menkul kıymet yatırım ortaklıkları -MKYO- hisse senetleri hariç) %0 stopaj mevcuttur. Bir yıldan az süreyle elde tutulan MKYO hisse senetlerinin satışından sağlanan kazançlar üzerinden ilgili banka veya aracı kurum tarafından %10 oranında stopaj yapılır. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmesi veya verilen beyannameye dâhil edilmeleri gerekmez.

 

*Banka ve aracı kurumlar vasıtası olmaksızın alınıp satılanlar: İvazsız olarak iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olup iki yıldan fazla süreyle elde tutulanların alım satım kazancı vergiye tabi değildir. Diğer durumlarda yıllık beyanname ile beyan söz konusudur. Kazanca değer artış kazancı istisnası uygulanmaz. Kazanç tespitinde eğer %10’dan fazla artış olmuşsa ÜFE ile endeksleme yapılır.

DEVLET TAHVİLİ - HAZİNE BONOSU FAİZİ (31.12.2005 Öncesi TL Cinsinden İhraç Edilen)

Stopaj var; ancak % 0, 2019 yılı gelirleri için belirlenecek indirim oranı sonrası kalan tutar 40.000,- TL'yi aşıyorsa beyanname verilir. (2019 yılında elde edilenler için indirim oranı uygulanmayacaktır.)

Stopaj var; ancak % 0, 2020 yılı gelirleri için belirlenecek indirim oranı sonrası kalan tutar 49.000,- TL'yi aşıyorsa beyanname verilir. (2020 yılında elde edilenler için indirim oranı uygulanmayacaktır.)

DEVLET TAHVİLİ - HAZİNE BONOSU FAİZİ (31.12.2005 Öncesi Döviz Cinsinden İhraç Edilen)

Stopaj var; ancak %0. GVK mülga 76. maddede yazılı indirim oranı uygulanmaz. Faiz geliri, diğer gelirler ile birlikte 40.000,- TL'yi aşıyorsa beyanname verilir.

Stopaj var; ancak %0. GVK mülga 76. maddede yazılı indirim oranı uygulanmaz. Faiz geliri, diğer gelirler ile birlikte 49.000,-TL'yi aşıyorsa beyanname verilir.

DEVLET TAHVİLİ-HAZİNE BONOSU FAİZİ (31.12.2005 Sonrası İhraç Edilen)

%10 oranında stopaj var. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar).

%10 oranında stopaj var. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar).

TOKİ ve Öİ TARAFINDAN ÇIKARILAN MENKUL KIYMET FAİZ GELİRİ (31.12.2005 Öncesi İhraç Edilen)

Stopaj var; ancak %0. 2019 yılı gelirleri için belirlenecek indirim oranı sonrası kalan tutar 40.000,- TL'yi aşıyorsa beyanname verilir. (2019 yılında elde edilenler için indirim oranı uygulanmayacaktır.)

Stopaj var; ancak %0. 2020 yılı gelirleri için belirlenecek indirim oranı sonrası kalan tutar 49.000,- TL'yi aşıyorsa beyanname verilir. (2020 yılında elde edilenler için indirim oranı uygulanmayacaktır.)

TOKİ ve Öİ TARAFINDAN ÇIKARILAN MENKUL KIYMET FAİZ GELİRİ (31.12.2005 Sonrası İhraç Edilen)

%10 stopaj var. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar).

%10 stopaj var. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar).

TAM MÜKELLEF KURUMLARCA YURTDIŞINDA İHRAÇ EDİLEN TAHVİLLERDEN ELDEN EDİLEN FAİZ GELİRLERİ

Vadesi 1 yıla kadar olanlar %10, 1-3 yıl arası olanlar %7, 3-5 yıl arası olanlar %3, 5 yıl ve üzerinde olanlar %0 oranında stopaja tabidir. GVK mülga 76. maddede yazılı indirim uygulanmaz. Faiz geliri (brüt) 40.000,-TL’yi aşıyorsa beyanname verilir.

Vadesi 1 yıla kadar olanlar %10, 1-3 yıl arası olanlar %7, 3-5 yıl arası olanlar %3, 5 yıl ve üzerinde olanlar %0 oranında stopaja tabidir. GVK mülga 76. maddede yazılı indirim uygulanmaz. Faiz geliri (brüt) 49.000,-TL’yi aşıyorsa beyanname verilir.

TAM MÜKELLEF VARLIK KİRALAMA ŞİRKETLERİNCE YURTDIŞINDA İHRAÇ EDİLEN KİRA SERTİFİKALARINDAN ELDE EDİLEN FAİZ GELİRLERİ (KİRA PAYLARI)

Vadesi 1 yıla kadar olanlar %10, 1-3 yıl arası olanlar %7, 3-5 yıl arası olanlar %3, 5 yıl ve üzerinde olanlar %0 oranında stopaja tabidir. GVK mülga 76. maddede yazılı indirim uygulanmaz. Faiz geliri (brüt) 40.000,-TL’yi aşıyorsa beyanname verilir.

Vadesi 1 yıla kadar olanlar %10, 1-3 yıl arası olanlar %7, 3-5 yıl arası olanlar %3, 5 yıl ve üzerinde olanlar %0 oranında stopaja tabidir. GVK mülga 76. maddede yazılı indirim uygulanmaz. Faiz geliri (brüt) 49.000,-TL’yi aşıyorsa beyanname verilir.

HAZİNE TARAFINDAN İHRAÇ EDİLEN EURO BOND FAİZ GELİRLERİ

Sıfır oranlı stopaja tabidir. GVK mülga 76. maddede yazılı indirim uygulanmaz. Elde edilen faiz geliri 40.000,-TL’yi aşıyorsa yıllık beyanname ile beyan edilir. İtfa sırasında oluşan anapara değer artışları irat sayılmaz.

Sıfır oranlı stopaja tabidir. GVK mülga 76. maddede yazılı indirim uygulanmaz. Elde edilen faiz geliri 49.000,-TL’yi aşıyorsa yıllık beyanname ile beyan edilir. İtfa sırasında oluşan anapara değer artışları irat sayılmaz.

DİĞER HER TÜRLÜ TAHVİL VE BONO FAİZLERİ (31.12.2005 Öncesi İhraç Edilen)

%10 stopaj var. 2019 yılı gelirleri için belirlenecek indirim oranı sonrası kalan tutar 40.000,- TL'yi aşıyorsa beyanname verilir. (2019   yılında    elde   edilenler   için    indirim oranı uygulanmayacaktır.)

%10 stopaj var. 2020 yılı gelirleri için belirlenecek indirim oranı sonrası kalan tutar 49.000,- TL'yi aşıyorsa beyanname verilir. (2020 yılında elde edilenler için indirim oranı uygulanmayacaktır.)

DİĞER HER TÜRLÜ TAHVİL VE BONO FAİZLERİ İLE KİRA        SERTİFİKASI FAİZLERİ (KİRA PAYLARI) (31.12.2005 Sonrası İhraç Edilen)

%10 stopaj var.Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar).

%10 stopaj var. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar).

DEVLET / ÖZEL SEKTÖR TAHVİLİ İLE HAZİNE BONOSU ALIM SATIM KAZANCI (31.12.2005 Öncesi İhraç Edilen)

Stopaj yok. GVK geçici 59. maddede yazılı istisna uygulanmaz. Maliyet bedeline TEFE oranında eskalasyon uygulanır (%10’luk artış şartı aranmaz). Diğer alım satım kazançlarıyla birlikte 2019 yılı için hesaplanacak istisna uygulanır (GVK Mük. Md. 80). İstisnayı aşan kısım beyan edilir.

Stopaj yok. GVK geçici 59. maddede yazılı istisna uygulanmaz. Maliyet bedeline TEFE oranında eskalasyon uygulanır (%10’luk artış şartı aranmaz). Diğer alım satım kazançlarıyla birlikte 2020 yılı için hesaplanacak istisna uygulanır (GVK Mük. Md. 80). İstisnayı aşan kısım beyan edilir.

DEVLET / ÖZEL SEKTÖR TAHVİLİ İLE HAZİNE BONOSU ALIM SATIM KAZANCI (31.12.2005 Sonrası İhraç Edilen)

%10 stopaj var. Ayrıca beyanname verilmesi veya beyannameye dahil edilmesi gerekmez. Birden fazla aracı kurum ve/veya banka kullanılması durumunda bir tarafta oluşan zararın diğer taraftan elde edilen kârlara mahsup edilmesi veya sonraki üç aylık dönemlerde oluşan zararın önceki dönemlerde ortaya çıkan kâra mahsubu amacıyla dileyen mükelleflerin bu kazançları için ihtiyari beyanname vermeleri mümkündür. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır. (31.12.2020 tarihine kadar).

%10 stopaj var. Ayrıca beyanname verilmesi veya beyannameye dâhil edilmesi gerekmez. Birden fazla aracı kurum ve/veya banka kullanılması durumunda bir tarafta oluşan zararın diğer taraftan elde edilen kârlara mahsup edilmesi veya sonraki üç aylık dönemlerde oluşan zararın önceki dönemlerde ortaya çıkan kâra mahsubu amacıyla dileyen mükelleflerin bu kazançları için ihtiyari beyanname vermeleri mümkündür. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır. (31.12.2020 tarihine kadar).

HAZİNE TARAFINDAN İHRAÇ EDİLEN EUROBOND ALIM SATIM KAZANCI (31.12.2005 Öncesi İhraç Edilen)

TL cinsinden hesaplanan alış maliyeti TEFE ile endekslenir (%10’luk artış şartı aranmaz). Diğer alım satım kazançlarıyla birlikte 2019 yılı için hesaplanacak istisna tutarı uygulanır. İstisnayı aşan kısım beyan edilir. (GVK Mük. Md. 80).

TL cinsinden hesaplanan alış maliyeti TEFE ile endekslenir (%10’luk artış şartı aranmaz). Diğer alım satım kazançlarıyla birlikte 2020 yılı için hesaplanacak istisna tutarı uygulanır. İstisnayı aşan kısım beyan edilir. (GVK Mük. Md. 80).

HAZİNE TARAFINDAN   İHRAÇ  EDİLEN EUROBOND ALIM SATIM KAZANCI (31.12.2005 Sonrası İhraç Edilen)

TL cinsinden hesaplanan alış maliyeti, kıymetin elde tutulduğu dönem enflasyon oranının %10’un üzerinde olması durumunda elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere ÜFE ile endekslenir. Satış bedeli ile endeksli maliyet arasındaki fark beyan edilir. Stopaj ve istisna uygulanmaz.

TL cinsinden hesaplanan alış maliyeti, kıymetin elde tutulduğu dönem enflasyon oranının %10’un üzerinde olması durumunda elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere ÜFE ile endekslenir. Satış bedeli ile endeksli maliyet arasındaki fark beyan edilir. Stopaj ve istisna uygulanmaz.

TAM MÜKELLEF KURUMLAR TARAFINDAN YURTDIŞINDA İHRAÇ EDİLEN TAHVİL ALIM SATIM KAZANCI (31.12.2005 Öncesi İhraç Edilen)

TL cinsinden hesaplanan alış maliyeti TEFE ile endekslenir (%10’luk artış şartı aranmaz). Diğer alım satım kazançlarıyla birlikte 2019 yılı için hesaplanacak istisna tutarı uygulanır. İstisnayı aşan kısım beyan edilir. (GVK Mük. Md. 80).

TL cinsinden hesaplanan alış maliyeti TEFE ile endekslenir (%10’luk artış şartı aranmaz). Diğer alım satım kazançlarıyla birlikte 2020 yılı için hesaplanacak istisna tutarı uygulanır. İstisnayı aşan kısım beyan edilir. (GVK Mük. Md. 80).

TAM MÜKELLEF KURUMLAR TARAFINDAN YURTDIŞINDA İHRAÇ EDİLEN TAHVİL ALIM SATIM KAZANCI (31.12.2005 Sonrası İhraç Edilen)

TL cinsinden hesaplanan alış maliyeti, kıymetin elde tutulduğu dönem enflasyon oranının %10’un üzerinde olması durumunda elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere ÜFE ile endekslenir. Satış bedeli ile endeksli maliyet arasındaki fark beyan edilir. Stopaj ve istisna uygulanmaz.

TL cinsinden hesaplanan alış maliyeti, kıymetin elde tutulduğu dönem enflasyon oranının %10’un üzerinde olması durumunda elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere ÜFE ile endekslenir. Satış bedeli ile endeksli maliyet arasındaki fark beyan edilir. Stopaj ve istisna uygulanmaz.

VARLIK KİRALAMA                     ŞİRKETLERİNCE YURTİÇİNDE İHRAÇ EDİLEN KİRA SERTİFİKASI ALIM SATIM KAZANCI

%10 stopaj var. Ayrıca beyanname verilmesi veya beyannameye dâhil edilmesi gerekmez. Birden fazla aracı kurum ve/veya banka kullanılması durumunda bir tarafta oluşan zararın diğer taraftan elde edilen kârlara mahsup edilmesi veya sonraki üç aylık dönemlerde oluşan zararın önceki dönemlerde ortaya çıkan kâra mahsubu amacıyla dileyen mükelleflerin bu kazançları için ihtiyari beyanname vermeleri mümkündür. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır (31.12.2020 tarihine kadar).

%10 stopaj var. Ayrıca beyanname verilmesi veya beyannameye dâhil edilmesi gerekmez. Birden fazla aracı kurum ve/veya banka kullanılması durumunda bir tarafta oluşan zararın diğer taraftan elde edilen kârlara mahsup edilmesi veya sonraki üç aylık dönemlerde oluşan zararın önceki dönemlerde ortaya çıkan kâra mahsubu amacıyla dileyen mükelleflerin bu kazançları için ihtiyari beyanname vermeleri mümkündür. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır (31.12.2020 tarihine kadar).

TAM MÜKELLEF VARLIK KİRALAMA ŞİRKETLERİ TARAFINDAN YURTDIŞINDA İHRAÇ EDİLEN KİRA SERTİFİKASI ALIM SATIM KAZANCI

TL cinsinden hesaplanan alış maliyeti, kıymetin elde tutulduğu dönem enflasyon oranının %10’un üzerinde olması durumunda elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere ÜFE ile endekslenir. Satış bedeli ile endeksli maliyet arasındaki fark beyan edilir. Stopaj ve istisna uygulanmaz.

TL cinsinden hesaplanan alış maliyeti, kıymetin elde tutulduğu dönem enflasyon oranının %10’un üzerinde olması durumunda elden çıkarıldığı ay hariç olmak üzere ÜFE ile endekslenir. Satış bedeli ile endeksli maliyet arasındaki fark beyan edilir. Stopaj ve istisna uygulanmaz.

Öİ TARAFINDAN ÇIKARILAN MENKUL KIYMET ALIM SATIM KAZANCI (31.12.2005 Öncesi İhraç Edilen)

Stopaj yok. Maliyet bedeli TEFE oranında eskalasyon uygulanır (%10’luk artış şartı aranmaz). 2019 yılı için hesaplanacak istisna uygulanır (GVK Mük. Md. 80).

Stopaj yok. Maliyet bedeli TEFE oranında eskalasyon uygulanır (%10’luk artış şartı aranmaz). 2020 yılı için hesaplanacak istisna uygulanır (GVK Mük. Md. 80).

Öİ TARAFINDAN ÇIKARILAN MENKUL KIYMET ALIM SATIM KAZANCI (31.12.2005 Sonrası İhraç Edilen)

%10 stopaj var. Ayrıca beyanname verilmesi veya beyannameye dâhil edilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır (31.12.2020 tarihine kadar).

%10 stopaj var. Ayrıca beyanname verilmesi veya beyannameye dâhil edilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır (31.12.2020 tarihine kadar).

MEVDUAT FAİZİ (TL)

Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli hesaplar %15, 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli hesaplar %12, 1 yıldan uzun vadeli hesaplar %10 oranında stopaja tabidir. Söz konusu oranlar vadeli hesaplar yönünden 02.01.2013 tarihinden itibaren açılacak veya vadesi yenilenecek olan hesaplara ödenecek faiz ve kar payları için geçerlidir. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar).

Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli hesaplar %15, 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli hesaplar %12, 1 yıldan uzun vadeli hesaplar %10 oranında stopaja tabidir. Söz konusu oranlar vadeli hesaplar yönünden 02.01.2013 tarihinden itibaren açılacak veya vadesi yenilenecek olan hesaplara ödenecek faiz ve kar payları için geçerlidir. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar).

DÖVİZ TEVDİAT HESAPLARINA ÖDENEN FAİZLER İLE DÖVİZ KATILMA HESAPLARINA ÖDENEN KAR PAYLARI

Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli hesaplar %18, 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli hesaplar %15, 1 yıldan uzun vadeli hesaplar %13 oranında stopaja tabidir. Söz konusu oranlar vadeli hesaplar yönünden 02.01.2013 tarihinden itibaren açılacak veya vadesi yenilenecek olan hesaplara ödenecek faiz ve kar payları için geçerlidir. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar).

Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli hesaplar %18, 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli hesaplar %15, 1 yıldan uzun vadeli hesaplar %13 oranında stopaja tabidir. Söz konusu oranlar vadeli hesaplar yönünden 02.01.2013 tarihinden itibaren açılacak veya vadesi yenilenecek olan hesaplara ödenecek faiz ve kar payları için geçerlidir. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar).

KATILIM BANKALARINCA KATILMA HESABI KARŞILIĞINDA ÖDENEN KAR PAYLARI

Vadesiz, ihbarlı ve özel cari hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli hesaplar %15, 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli hesaplar  %12, 1 yıldan uzun vadeli hesaplar %10 oranında stopaja tabidir. Söz konusu oranlar vadeli hesaplar yönünden 02.01.2013 tarihinden itibaren açılacak veya vadesi yenilenecek olan hesaplara ödenecek faiz ve kar payları için geçerlidir. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar).

Vadesiz, ihbarlı ve özel cari hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli hesaplar %15, 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli hesaplar %12, 1 yıldan uzun vadeli hesaplar %10 oranında stopaja tabidir. Söz konusu oranlar vadeli hesaplar yönünden 02.01.2013 tarihinden itibaren açılacak veya vadesi yenilenecek olan hesaplara ödenecek faiz ve kar payları için geçerlidir. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar).

REPO GELİRİ

%15 stopaj var.Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar).

%15 stopaj var. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar).

(A) VE (B) TİPİ MENKUL KIYMET YATIRIM FONLARI KATILMA BELGELERİ ALIM SATIM KAZANCI (Hisse Senedi Yoğun Fonlar Hariç)

%10 stopaj var. Yıllık beyanname verilmez ya da verilen beyannameye dâhil edilmez. İhtiyari beyanname verilebilir. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır. Sürekli olarak portföyünün en az %51’i BİST’de işlem gören hisse senetlerinden oluşan yatırım fonlarının bir yıldan fazla süreyle elde tutulan katılma belgelerinin elden çıkarılmasından sağlanan gelirlerde stopaj ve beyan yok (31.12.2020 tarihine kadar).

%10 stopaj var. Yıllık beyanname verilmez ya da verilen beyannameye dâhil edilmez. İhtiyari beyanname verilebilir. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır. Sürekli olarak portföyünün en az %51’i BİST’de işlem gören hisse senetlerinden oluşan yatırım fonlarının bir yıldan fazla süreyle elde tutulan katılma belgelerinin elden çıkarılmasından sağlanan gelirlerde stopaj ve beyan yok (31.12.2020 tarihine kadar).

HİSSE SENEDİ YOĞUN FONLARIN KATILMA BELGELERİNDEN ELDE EDİLEN KAZANÇLAR

Stopaj var; ancak %0. Yıllık beyanname verilmez ya da verilen beyannameye dâhil edilmez. (31.12.2020 tarihine kadar).

Stopaj var; ancak %0. Yıllık beyanname verilmez ya da verilen beyannameye dâhil edilmez. (31.12.2020 tarihine kadar).

OFF-SHORE FAİZ GELİRLERİ (TL)

2.200,-TL’yi aşarsa beyan edilir.

2.600,-TL’yi aşarsa beyan edilir.

OFF-SHORE FAİZ GELİRLERİ (DÖVİZ)

2.200,-TL’yi aşarsa beyan edilir.

2.600,-TL’yi aşarsa beyan edilir.

ALACAK FAİZLERİ

2.200,-TL’yi aşarsa beyan edilir.

2.600,-TL’yi aşarsa beyan edilir.

VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİ

%10 stopaj var. Ancak hisse senetleri ve hisse senedi endeksleri üzerine düzenlenenlerde stopaj %0 olarak uygulanır. Yıllık beyanname verilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir ve ihtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı, hisse senedi ve hisse senedi endekslerine dayalı düzenlenenler için %0, diğerleri için %10 olarak uygulanır. (31.12.2020 tarihine kadar).

%10 stopaj var. Ancak hisse senetleri ve hisse senedi endeksleri üzerine düzenlenenlerde stopaj %0 olarak uygulanır. Yıllık beyanname verilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir ve ihtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı, hisse senedi ve hisse senedi endekslerine dayalı düzenlenenler için %0, diğerleri için %10 olarak uygulanır. (31.12.2020 tarihine kadar).

ARACI KURULUŞ VARANTLARI

Hisse senetleri ve hisse senedi endekslerine dayalı BİST’de işlem görenler için %0 stopaj var. Diğerleri için stopaj GVK geçici 67. maddede yazılı genel hükümler çerçevesinde tespit edilir. Yıllık beyanname verilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir ve ihtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı, hisse senedi ve hisse senedi endekslerine dayalı BİST’de işlem görenler için %0, diğerleri için %10 olarak uygulanır. (31.12.2020 tarihine kadar).

Hisse senetleri ve hisse senedi endekslerine dayalı BİST’de işlem görenler için %0 stopaj var. Diğerleri için stopaj GVK geçici 67. maddede yazılı genel hükümler çerçevesinde tespit edilir. Yıllık beyanname verilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir ve ihtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı, hisse senedi ve hisse senedi endekslerine dayalı BİST’de işlem görenler için %0, diğerleri için %10 olarak uygulanır. (31.12.2020 tarihine kadar).

DİĞER SERMAYE PİYASASI ARAÇLARININ ALIM SATIM KAZANCI

%10 stopaj var. Ayrıca yıllık beyanname verilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır. (31.12.2020 tarihine kadar).

%10 stopaj var. Ayrıca yıllık beyanname verilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır. (31.12.2020 tarihine kadar).

EK 1-B

MENKUL SERMAYE İRATLARININ / MENKUL KIYMET GELİRLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİ

DAR MÜKELLEF GERÇEK KİŞİLER YÖNÜYLE

2019 YILI GELİRLERİ

2020 YILI GELİRLERİ

TEMETTÜ GELİRİ

(Türkiye’de Mukim Şirketten)

Dağıtım esnasında %15 stopaj yapılır. Ancak çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları dikkate alınmalıdır.

Dağıtım esnasında %15 stopaj yapılır. Ancak çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları dikkate alınmalıdır.

HİSSE SENEDİ ALIM SATIM KAZANCI (01.01.2006 Öncesi İktisap Edilen)

Stopaja tabi değildir. 1-İvazsız iktisap edilen, 2-BİST’de işlem gören ve üç aydan fazla süre ile elde tutulan, 3-Tam mükellef kurumlara ait olup bir yıldan fazla süre ile elde tutulan, hisselerin satışından elde edilen kazançlar vergiye tabi değildir. Vergiye tabi alım satım kazancı tespit edilirken TEFE ile endeksleme yapılabilir (%10’luk artış şartı aranmaz). Alım satım kazancının 2019 için hesaplanacak kısmı istisnadır. Kur farkından doğan kazançlar dikkate alınmaz. ÇVÖ Anlaşmalarının 13. maddesinin dikkate alınması gerekir.

Stopaja tabi değildir. 1-İvazsız iktisap edilen, 2-BİST’de işlem gören ve üç aydan fazla süre ile elde tutulan, 3-Tam mükellef kurumlara ait olup bir yıldan fazla süre ile elde tutulan, hisselerin satışından elde edilen kazançlar vergiye tabi değildir. Vergiye tabi alım satım kazancı tespit edilirken TEFE ile endeksleme yapılabilir (%10’luk artış şartı aranmaz). Alım satım kazancının 2020 için hesaplanacak kısmı istisnadır. Kur farkından doğan kazançlar dikkate alınmaz. ÇVÖ Anlaşmalarının 13. maddesinin dikkate alınması gerekir.

HİSSE SENEDİ ALIM SATIM KAZANCI (01.01.2006 Sonrası İktisap Edilen)

* Banka ve aracı kurumlar vasıtasıyla alınıp satılanlar: BİST’de işlem görenler bir yıldan fazla süreyle elde tutulup satılmışlarsa vergiye tabi değildir. Diğer durumlarda ise (menkul kıymet yatırım ortaklıkları -MKYO- hisse senetleri hariç) %0 stopaj mevcuttur. Bir yıldan az süreyle elde tutulan MKYO hisse senetlerinin satışından sağlanan kazançlar üzerinden ilgili banka veya aracı kurum tarafından %10 oranında stopaj yapılır. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmesi veya verilen beyannameye dâhil edilmeleri gerekmez. ÇVÖ Anlaşmalarının 13. maddesinin dikkate alınması gerekir.

 

*Banka ve aracı kurumlar vasıtasıyla olmaksızın alınıp satılanlar: İvazsız olarak iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olup iki yıl süre ile elde tutulanların alım satım kazancı vergiye tabi değildir. Diğer durumlarda yıllık beyanname ile beyan söz konusu. Kazanca değer artış kazancı istisnası uygulanmaz. Kazanç tespitinde eğer %10’dan fazla artış olmuşsa ÜFE ile endeksleme yapılır. Kur farkından doğan kazançlar dikkate alınmaz. ÇVÖ Anlaşmalarının 13. maddesinin dikkate alınması gerekir.

* Banka ve aracı kurumlar vasıtasıyla alınıp satılanlar: BİST’de işlem görenler bir yıldan fazla süreyle elde tutulup satılmışlarsa vergiye tabi değildir. Diğer durumlarda ise (menkul kıymet yatırım ortaklıkları -MKYO- hisse senetleri hariç) %0 stopaj mevcuttur. Bir yıldan az süreyle elde tutulan MKYO hisse senetlerinin satışından sağlanan kazançlar üzerinden ilgili banka veya aracı kurum tarafından %10 oranında stopaj yapılır. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmesi veya verilen beyannameye dâhil edilmeleri gerekmez. ÇVÖ Anlaşmalarının 13. maddesinin dikkate alınması gerekir.

*Banka ve aracı kurumlar vasıtasıyla olmaksızın alınıp satılanlar: İvazsız olarak iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olup iki yıl süre ile elde tutulanların alım satım kazancı vergiye tabi değildir. Diğer durumlarda yıllık beyanname ile beyan söz konusu. Kazanca değer artış kazancı istisnası uygulanmaz. Kazanç tespitinde eğer %10’dan fazla artış olmuşsa ÜFE ile endeksleme yapılır. Kur farkından doğan kazançlar dikkate alınmaz. ÇVÖ Anlaşmalarının 13. maddesinin dikkate alınması gerekir.

DEVLET TAHVİLİ - HAZİNE BONOSU FAİZİ (31.12.2005 Öncesi İhraç Edilen)

Stopaj var; ancak %0. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez.

Stopaj var; ancak %0. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez.

DEVLET TAHVİLİ - HAZİNE BONOSU FAİZİ (31.12.2005 Sonrası İhraç Edilen)

% 10 stopaj var. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez. (31.12.2020 tarihine kadar).

% 10 stopaj var. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez. (31.12.2020 tarihine kadar).

TOKİ ve Öİ TARAFINDAN ÇIKARILAN MENKUL KIYMET FAİZ GELİRİ (31.12.2005 Öncesi İhraç Edilen)

Stopaj var; ancak %0. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez.

Stopaj var; ancak %0.Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez.

TOKİ ve Öİ TARAFINDAN ÇIKARILAN MENKUL KIYMET FAİZ GELİRİ (31.12.2005 Sonrası İhraç Edilen)

%10 stopaj var. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez. (31.12.2020 tarihine kadar).

%10 stopaj var. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez. (31.12.2020 tarihine kadar).

TAM MÜKELLEF KURUMLARCA YURTDIŞINDA İHRAÇ EDİLEN TAHVİLLERDEN ELDEN EDİLEN FAİZ GELİRLERİ

Vadesi 1 yıla kadar olanlar için %10, 1-3 yıl arası olanlar için %7, 3-5 yıl arası olanlar için %3, 5 yıl ve üzeri olanlar için %0 stopaj var. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (GVK geçici md.67/7) .

Vadesi 1 yıla kadar olanlar için %10, 1-3 yıl arası olanlar için %7, 3-5 yıl arası olanlar için %3, 5 yıl ve üzeri olanlar için %0 stopaj var. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (GVK geçici md.67/7) .

TAM MÜKELLEF VARLIK KİRALAMA ŞİRKETLERİNCE YURTDIŞINDA İHRAÇ EDİLEN KİRA SERTİFİKALARINDAN ELDEN EDİLEN FAİZ GELİRLERİ (KİRA PAYLARI)

Vadesi 1 yıla kadar olanlar için %10, 1-3 yıl arası olanlar için %7, 3-5 yıl arası olanlar için %3, 5 yıl ve üzeri olanlar için %0 stopaj var. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (GVK geçici md.67/7) .

Vadesi 1 yıla kadar olanlar için %10, 1-3 yıl arası olanlar için %7, 3-5 yıl arası olanlar için %3, 5 yıl ve üzeri olanlar için %0 stopaj var. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (GVK geçici md.67/7) .

HAZİNE TARAFINDAN İHRAÇ EDİLEN EUROBOND FAİZ GELİRLERİ

%0 stopaj var. Ayrıca beyan edilmez veya diğer gelirler nedeniyle verilen beyannameye dâhil edilmez (GVK geçici md.67/7).

%0 stopaj var. Ayrıca beyan edilmez veya diğer gelirler nedeniyle verilen beyannameye dâhil edilmez (GVK geçici md.67/7).

DİĞER HER TÜRLÜ TAHVİL VE BONO FAİZLERİ (31.12.2005 Öncesi İhraç Edilen)

% 10 stopaj var. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez.

% 10 stopaj var. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez.

DİĞER HER TÜRLÜ TAHVİL VE BONO FAİZLERİ İLE KİRA SERTİFİKASI FAİZLERİ(KİRA PAYLARI) (31.12.2005 Sonrası İhraç Edilen)

%10 stopaj var. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez. (31.12.2020 tarihine kadar).

%10 stopaj var. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez. (31.12.2020 tarihine kadar).

DEVLET / ÖZEL SEKTÖR TAHVİLİ VE HAZİNE BONOSU ALIM SATIM KAZANCI (31.12.2005 Öncesi İhraç Edilen)

Stopaj yok. Maliyet bedeline TEFE oranında eskalasyon uygulanır (%10’luk artış şartı aranmaz). GVK mükerrer 80. madde uyarınca 2019 için hesaplanacak istisna mevcuttur. Kur farkından doğan kazançlar vergiye tabi değildir. ÇVÖ Anlaşmalarının 13. maddesinin dikkate alınması gerekir.

Stopaj yok. Maliyet bedeline TEFE oranında eskalasyon uygulanır (%10’luk artış şartı aranmaz). GVK mükerrer 80. madde uyarınca 2020 için hesaplanacak istisna mevcuttur. Kur farkından doğan kazançlar vergiye tabi değildir. ÇVÖ Anlaşmalarının 13. maddesinin dikkate alınması gerekir.

DEVLET / ÖZEL SEKTÖR TAHVİLİ VE HAZİNE BONOSU ALIM SATIM KAZANCI (31.12.2005 Sonrası İhraç Edilen)

%10 stopaj var. Ayrıca beyanname verilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır. (31.12.2020 tarihine kadar).

%10 stopaj var. Ayrıca beyanname verilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır. (31.12.2020 tarihine kadar).

HAZİNE TARAFINDAN                 İHRAÇ EDİLEN EUROBOND ALIM SATIM KAZANCI

Stopaja tabi değildir; beyan edilmez (GVK geçici md.67/7).

Stopaja tabi değildir; beyan edilmez (GVK geçici md.67/7).

TAM MÜKELLEF KURUMLAR TARAFINDAN YURTDIŞINDA İHRAÇ EDİLEN TAHVİL ALIM SATIM KAZANCI

Stopaja tabi değildir; beyan edilmez (GVK geçici md.67/7).

Stopaja tabi değildir; beyan edilmez (GVK geçici md.67/7).

TAM MÜKELLEF VARLIK KİRALAMA ŞİRKETLERİ TARAFINDAN YURTDIŞINDA İHRAÇ EDİLEN KİRA SERTİFİKASI ALIM SATIM KAZANCI

Stopaja tabi değildir; beyan edilmez (GVK geçici md.67/7).

Stopaja tabi değildir; beyan edilmez (GVK geçici md.67/7).

VARLIK KİRALAMA ŞİRKETLERİ TARAFINDAN YURTİÇİNDE İHRAÇ EDİLEN KİRA SERTİFİKASI ALIM SATIM KAZANCI

%10 stopaj var. Ayrıca beyanname verilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır. (31.12.2020 tarihine kadar).

%10 stopaj var. Ayrıca beyanname verilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır. (31.12.2020 tarihine kadar).

 

Öİ TARAFINDAN ÇIKARILAN       MENKUL KIYMET ALIM SATIM KAZANCI (31.12.2005 Öncesi İhraç Edilen)

Stopaj yok. Maliyet bedeline TEFE oranında eskalasyon uygulanır (%10’luk artış şartı aranmaz), GVK mükerrer 80. madde uyarınca 2019 için hesaplanacak istisna var. Kur farkından doğan kazançlar vergiye tabi değildir. ÇVÖ Anlaşmalarının 13. maddesinin dikkate alınması gerekir.

Stopaj yok. Maliyet bedeline TEFE oranında eskalasyon uygulanır (%10’luk artış şartı aranmaz), GVK mükerrer 80. madde uyarınca 2020 için hesaplanacak istisna var. Kur farkından doğan kazançlar vergiye tabi değildir. ÇVÖ Anlaşmalarının 13. maddesinin dikkate alınması gerekir.

Öİ TARAFINDAN ÇIKARILAN MENKUL KIYMET ALIM SATIM KAZANCI (31.12.2005 Sonrası İhraç Edilen)

% 10 stopaj var. Ayrıca beyanname verilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır. (31.12.2020 tarihine kadar).

% 10 stopaj var. Ayrıca beyanname verilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır. (31.12.2020 tarihine kadar).

MEVDUAT FAİZİ (TL)

Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli hesaplar %15, 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli hesaplar %12, 1 yıldan uzun vadeli hesaplar %10 oranında stopaja tabidir. Söz konusu oranlar vadeli hesaplar yönünden 02.01.2013 tarihinden itibaren açılacak veya vadesi yenilenecek olan hesaplara ödenecek faiz ve kar payları için geçerlidir. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar). Ancak, ÇVÖ Anlaşmalarının dikkate alınması gerekir.

Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli hesaplar %15, 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli hesaplar %12, 1 yıldan uzun vadeli hesaplar %10 oranında stopaja tabidir. Söz konusu oranlar vadeli hesaplar yönünden 02.01.2013 tarihinden itibaren açılacak veya vadesi yenilenecek olan hesaplara ödenecek faiz ve kar payları için geçerlidir. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar). Ancak, ÇVÖ Anlaşmalarının dikkate alınması gerekir.

DÖVİZ TEVDİAT HESAPLARINA ÖDENEN FAİZLER İLE DÖVİZ KATILMA HESAPLARINA ÖDENEN KAR PAYLARI

Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli hesaplar %18, 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli hesaplar %15, 1 yıldan uzun vadeli hesaplar %13 oranında stopaja tabidir. Söz konusu oranlar vadeli hesaplar yönünden 02.01.2013 tarihinden itibaren açılacak veya vadesi yenilenecek olan hesaplara ödenecek faiz ve kar payları için geçerlidir. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar). Ancak, ÇVÖ Anlaşmalarının dikkate alınması gerekir.

Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli hesaplar %18, 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli hesaplar %15, 1 yıldan uzun vadeli hesaplar %13 oranında stopaja tabidir. Söz konusu oranlar vadeli hesaplar yönünden 02.01.2013 tarihinden itibaren açılacak veya vadesi yenilenecek olan hesaplara ödenecek faiz ve kar payları için geçerlidir. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar). Ancak, ÇVÖ Anlaşmalarının dikkate alınması gerekir.

KATILIM BANKALARINCA KATILMA HESABI KARŞILIĞINDA ÖDENEN KAR PAYLARI

Vadesiz, ihbarlı ve özel cari hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli hesaplar %15, 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli hesaplar %12, 1 yıldan uzun vadeli hesaplar %10 oranında stopaja tabidir. Söz konusu oranlar vadeli hesaplar yönünden 02.01.2013 tarihinden itibaren açılacak veya vadesi yenilenecek olan hesaplara ödenecek faiz ve kar payları için geçerlidir. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar). Ancak, ÇVÖ Anlaşmalarının dikkate alınması gerekir.

Vadesiz, ihbarlı ve özel cari hesaplar ile 6 aya kadar (6 ay dâhil) vadeli hesaplar %15, 1 yıla kadar (1 yıl dâhil) vadeli hesaplar %12, 1 yıldan uzun vadeli hesaplar %10 oranında stopaja tabidir. Söz konusu oranlar vadeli hesaplar yönünden 02.01.2013 tarihinden itibaren açılacak veya vadesi yenilenecek olan hesaplara ödenecek faiz ve kar payları için geçerlidir. Stopaj nihai vergidir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar). Ancak, ÇVÖ Anlaşmalarının dikkate alınması gerekir.

REPO GELİRİ

%15 stopaj var. Stopaj nihai vergilemedir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar). Ancak ÇVÖ Anlaşmalarının dikkate alınması gerekir.

%15 stopaj var. Stopaj nihai vergilemedir; ayrıca beyanname verilmez (31.12.2020 tarihine kadar). Ancak ÇVÖ Anlaşmalarının dikkate alınması gerekir.

(A) VE (B) TİPİ MENKUL KIYMET YATIRIM FONLARI KATILMA BELGELERİ ALIM SATIM KAZANCI (Hisse Senedi Yoğun Fonlar Hariç)

%10 stopaj var. Beyanname verilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır. Sürekli olarak portföyünün en az %51’i BİST’de işlem gören hisse senetlerinden oluşan yatırım fonlarının bir yıldan fazla süreyle elde tutulan katılma belgelerinin elden çıkarılmasından sağlanan gelirlerde stopaj ve beyan yok. (31.12.2020 tarihine kadar).

%10 stopaj var. Beyanname verilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır. Sürekli olarak portföyünün en az %51’i BİST’de işlem gören hisse senetlerinden oluşan yatırım fonlarının bir yıldan fazla süreyle elde tutulan katılma belgelerinin elden çıkarılmasından sağlanan gelirlerde stopaj ve beyan yok. (31.12.2020 tarihine kadar).

HİSSE SENEDİ YOĞUN FONLARIN KATILMA BELGELERİNDEN ELDE EDİLEN KAZANÇLAR

Stopaj var; ancak %0. Yıllık beyanname verilmez ya da verilen beyannameye dâhil edilmez (31.12.2020 tarihine kadar).

Stopaj var; ancak %0. Yıllık beyanname verilmez ya da verilen beyannameye dâhil edilmez (31.12.2020 tarihine kadar).

ALACAK FAİZLERİ

Tamamı beyan edilir. Ancak ÇVÖ Anlaşmalarının dikkate alınması gerekir.

Tamamı beyan edilir. Ancak ÇVÖ Anlaşmalarının dikkate alınması gerekir.

VADELİ İŞLEM VE OPSİYON SÖZLEŞMELERİ

%10 stopaj var. Ancak hisse senetleri ve hisse senedi endeksleri üzerine düzenlenenlerde stopaj %0 olarak uygulanır. Yıllık beyanname verilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir ve ihtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı, hisse senedi ve hisse senedi endekslerine dayalı düzenlenenler için %0, diğerleri için %10 olarak uygulanır (31.12.2020 tarihine kadar).

%10 stopaj var. Ancak hisse senetleri ve hisse senedi endeksleri üzerine düzenlenenlerde stopaj %0 olarak uygulanır. Yıllık beyanname verilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir ve ihtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı, hisse senedi ve hisse senedi endekslerine dayalı düzenlenenler için %0, diğerleri için %10 olarak uygulanır (31.12.2020 tarihine kadar).

ARACI KURULUŞ VARANTLARI

Hisse senetleri ve hisse senedi endekslerine dayalı olup BİST’de işlem görenler için %0 stopaj var. Diğerleri için stopaj GVK geçici 67. maddede yazılı genel hükümler çerçevesinde tespit edilir. Yıllık beyanname verilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir ve ihtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı, hisse senedi ve hisse senedi endekslerine dayalı olup BİST’de işlem görenler için %0, diğerleri için %10 olarak uygulanır (31.12.2020 tarihine kadar).

Hisse senetleri ve hisse senedi endekslerine dayalı olup BİST’de işlem görenler için %0 stopaj var. Diğerleri için stopaj GVK geçici 67. maddede yazılı genel hükümler çerçevesinde tespit edilir. Yıllık beyanname verilmesi gerekmez. İhtiyari beyanname verilebilir ve ihtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı, hisse senedi ve hisse senedi endekslerine dayalı olup BİST’de işlem görenler için %0, diğerleri için %10 olarak uygulanır (31.12.2020 tarihine kadar).

DİĞER SERMAYE PİYASASI ARAÇLARININ ALIM SATIM KAZANCI

%10 stopaj var. Ayrıca beyanname verilmesi gerekmez; ancak ihtiyari beyanname verilebilir. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır (31.12.2020 tarihine kadar).

%10 stopaj var. Ayrıca beyanname verilmesi gerekmez; ancak ihtiyari beyanname verilebilir. İhtiyari beyan durumunda bu kazançlar için vergi oranı %10 olarak uygulanır (31.12.2020 tarihine kadar).

  • Geçici 67. madde uyarınca yapılması gereken tevkifatlar, kazancı elde edenin tüzel kişiliğinden bağımsız olduğu için gerçek kişilere ilişkin tevkifat uygulaması vakıflar için de geçerli olacaktır. Vakfın Bakanlar kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflardan olması durumunda elde edilen kazançlar üzerinden yapılacak tevkifatlar nihai vergileme olacaktır.
  • B- TOKİ=Toplu Konut İdaresi, Öİ=Özelleştirme İdaresi

EK: 2 KAZANÇLARIN BEYANINA İLİŞKİN ÖRNEKLER:

Örnek 1:

Bayan (A), 2019 yılı içinde üç ayrı işverenden ücret geliri elde etmiş olup, ücretlerin tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş bulunmaktadır.

Birinci işverenden alınan ücret

38.000,-TL

İkinci işverenden alınan ücret

27.000,-TL

Üçüncü işverenden alınan ücret

10.000,-TL

Birinci işverenden alınan ücret toplama dâhil edilmeyecek olup, 2. ve 3. işverenden alınan ücretler toplamı (27.000 + 10.000 =) 37.000,-TL olup, 40.000,-TL sınırını aşmadığından 75.000,-TL’lik ücret geliri beyan edilmeyecektir.

Örnek 2:

Bay (B)’nin tamamı üzerinden tevkifat yapılmış olan 2019 yılı gelirleri aşağıdaki gibidir.

Birinci işverenden alınan ücret

60.000,-TL

İkinci işverenden alınan ücret

10.000,-TL

İşyeri kira geliri (Brüt)

55.000,-TL

Bay (B)’nin birden sonraki işverenden aldığı ücret geliri olan 10.000,-TL, 40.000.- TL beyan sınırını aşmadığından, ücret gelirleri beyan edilmeyecektir. Bay (B)’nin işyeri kira geliri ise 2019 yılı için geçerli 40.000,-TL tutarındaki beyan sınırını aştığından mükellef sadece bu gelirini beyan edecektir.

Örnek 3:

Bayan (C) üç ayrı şirkette yönetim kurulu üyesi olup, 2019 yılı gelirleri aşağıdaki gibi olup ücret gelirlerinin tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiştir.

Birinci işverenden alınan ücret

35.000,-TL

İkinci işverenden alınan ücret

25.000,-TL

Üçüncü işverenden alınan ücret

17.000,-TL

Konut kira geliri

16.000,-TL

Bayan (C), birden fazla işverenden aldığı ücret gelirinin yanı sıra mesken geliri elde etmiştir. Beyanname verilip verilmeyeceği öncelikle ücret gelirleri dikkate alınarak değerlendirilecektir.

Ücret gelirleri ile ilgili olarak birinci işverenden alınan ücret hariç, ikinci ve üçüncü işverenden alınan ücretlerin toplamı 40.000,-TL beyan sınırını aştığından, birinci işverenden alınan ücret de dâhil olmak üzere ücret gelirlerinin tamamı beyan edilecektir.

Bayan (C)’nin elde ettiği konut kira geliri bakımından 5.400,-TL tutarındaki istisna uygulanıp uygulanmayacağı; 2019 yılında elde edilen kira gelirinin istisna haddi üzerinde olması şartıyla, beyan edilip edilmeyeceklerine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte, söz konusu yılda elde edilmiş olan (varsa) ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratların gayrisafi tutarları toplamının GVK’nın 103. maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutarı aşıp aşmadığına bakılarak tespit olunacaktır.

Buna göre, Bayan (C)’nin 2019 yılı içerisinde elde ettiği 16.000,-TL’lik mesken kira geliri istisna haddin üzerinde olup, istisnadan yararlanılıp yararlanılamayacağının tespitinde bu tutar da hesaplamaya katılacak ve elde edilen tüm gelir (kazanç ve iratlar) toplamının da 148.000,-TL’yi aşması durumunda istisnadan yararlanılamayacaktır.

Bayan (C)’nin 2019 yılı içerisinde elde ettiği gelir toplamı (35.000 + 25.000 + 17.000 + 16.000 =) 93.000,-TL olup, söz konusu tutar 2019 yılı bakımından GVK’nın 103. maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutarı (148.000,-TL) aşmamaktadır.

Buna göre, Bayan (C)’nin elde ettiği kira geliri için istisna uygulanması mümkün olacak, konut kira gelirinden 5.400,-TL tutarındaki istisna düşüldükten sonra gerçek ya da %15 oranında götürü gider usulüne göre diğer indirimlerin de yapılmasının ardından kalan tutar gayrimenkul sermaye iradı olarak beyan edilecektir.

Örnek 4:

Serbest meslek erbabı Bay (D)’nin 2019 yılı geliri olarak serbest meslek kazancı yanında tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş iki işverenden ücret geliri ile yine tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş işyeri kira geliri bulunmaktadır.

Serbest meslek kazancı

60.000,-TL

Birinci işverenden alınan ücret

21.000,-TL

İkinci işverenden alınan ücret

19.000,-TL

İşyeri kira geliri (Brüt)

38.000,-TL

Serbest meslek kazancı nedeniyle her halükarda beyanname verilecektir.

Birinci işverenden alınan hariç, ikinci işverenden alınan ücret geliri ise 40.000, TL’lik beyan sınırını aşmadığından ücret gelirleri beyannameye dâhil edilmeyecektir.

Ücret dışındaki vergiye tabi kazanç (serbest meslek kazancı ile işyeri kira geliri) toplamının 40.000,-TL’lik beyan sınırının aştığından, işyeri kira geliri verilen beyannameye dâhil edilecektir.

Örnek 5:

Bay (E)’nin 2019 yılı gelirleri aşağıdaki gibi olup, ücret gelirleri ile işyeri kira gelirleri tevkif yoluyla vergilendirilmiştir.

Birinci işverenden alınan ücret

45.000,-TL

İkinci işverenden alınan ücret

17.000,-TL

Konut kira geliri

30.000,-TL

İşyeri kira geliri (Brüt)

25.000,-TL

İkinci işverenden alınan ücret, 40.000,-TL beyan sınırını aşmadığından ücret gelirleri beyan edilmeyecektir.

Bay (E)’nin 2019 yılında elde ettiği ücret ve gayrimenkul sermaye iratlarının brüt tutarlarının toplamı (45.000 + 17.000 + 30.000 + 25.000 = 117.000,- TL) 148.000,-TL’yi aşmadığından, konut kira geliri için 5.400,-TL tutarındaki istisnadan yararlanılabilecektir. Buna göre, konut kira gelirinden 5.400,- TL istisna düşüldükten ve gerçek gider ya da % 15 oranında götürü gider usulüne göre diğer indirimler de yapıldıktan sonra kalan tutar beyan edilecektir.

İstisna sonrası konut kira geliri ve işyeri kira geliri toplamı ((30.000 - 5.400) + 25.000 = 49.600) 40.000,- TL beyan haddini aştığından, tevkiata tabi tutulmuş olan işyeri kira geliri de konut kira geliri ile birlikte beyan edilecek; hesaplanan vergiden tevkif yoluyla ödenen vergiler mahsup edilecektir.

Örnek 6:

Bayan (F)’nin 2019 yılı gelirleri aşağıdaki gibi olup, ücret gelirleri ile işyeri kira gelirleri tevkif yoluyla vergilendirilmiştir.

Birinci işverenden alınan ücret

50.000,-TL

İkinci işverenden alınan ücret

8.000,-TL

Üçüncü işverenden alınan ücret

14.000,-TL

İşyeri kira geliri (Brüt)

18.000,-TL

2004 yılında ihraç edilen Hazine Bonosu faiz geliri

19.000,-TL

01.01.2006 tarihinden önce ihraç edilen hazine bonosu faizleri için GVK’nın 76. maddesi gereğince, 2019 yılı için hesaplanan indirim oranını birden büyük olması dolayısıyla beyan edilmeyecektir. Ayrıca Bayan (F)’nin birinci işverenden sonraki ücretlerinin toplamı (8.000 + 14.000 =) 22.000,-TL beyan sınırını aşmadığından, ücret gelirleri beyan edilmeyecektir. Bu durumda, Bayan (F)’nin tevkifata tabi tutulmuş olan 14.000 TL tutarındaki işyeri kira geliri 40.000 TL’lik beyan sınırını aşmadığı için beyan edilmeyecektir.

Örnek 7:

Bay (G), 2019 yılında tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş işyeri kira geliri, mevduat faizi ile birlikte konut kira geliri elde etmiştir.

İşyeri kira geliri (Brüt)

19.000,-TL

Konut kira geliri

10.000,-TL

Mevduat faizi (Brüt)

120.000,-TL

Mevduat faizi geliri, GVK’nın geçici 67. maddesine göre beyan dışı olduğundan tutarı ne olursa olsun beyan edilmeyecektir.

Mevduat faizi beyana tabi olmamakla birlikte, konut kira geliri için geçerli 5.400,-TL tutarındaki istisnadan yararlanılıp yararlanılmayacağının belirlenmesinde dikkate alınacaktır. Aynı şekilde, beyan edilip edilmediğine bakılmaksızın gayrimenkul sermaye iratlarının brüt tutarları toplamı da konut kira geliri istisnasından yararlanma durumunun belirlenmesinde dikkate alınacaktır.

Buna göre, Bay (G)’nin 2019 yılında elde ettiği menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarının brüt tutarlarının toplamı olan 148.000,-TL, tarifenin üçüncü gelir diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutarı (2019 yılı için 148.000,-TL) aştığından, konut kira geliri için 5.400,-TL tutarındaki istisnadan yararlanılamayacaktır.

Dolayısıyla, 10.000,-TL tutarındaki konut kira gelirinden yapılan gerçek giderler ya da %15 oranında götürü gider indirildikten sonra kalan tutar her halükarda beyan edilecektir.

İşyeri kira geliri ise, elde edilen gayrimenkul sermaye iradı toplamı (19.000 + 10.000 =) 29.000,-TL, 40.000,-TL beyan sınırını aşmadığından beyannameye dâhil edilmeyecektir.

Örnek 8:

Bay (H), 10.10.2003 tarihinde iktisap ettiği Hazine Bonolarından 800.000,-TL’lik kısmını 20 Kasım 2019 tarihinde 1.200.000,-TL’ye elden çıkarmış, geriye kalanlardan ise 250.000,-TL faiz geliri elde etmiştir.

Söz konusu Hazine Bonoları 2002 yılında ihraç edilmiştir.

Bay (H), Hazine Bonolarından bir kısmını elden çıkarması dolayısıyla elde ettiği değer artış kazancı için maliyet bedeli endekslemesinden yararlanabilecektir.

Eylül 2003 TEFE Oranları

0,72

Ekim 2019 TEFE Oranları

2,00

Artış Katsayısı (2,00/0,72)

2,78

Endekslenmiş Maliyet Bedeli: (800.000*2,78 =)

2.224.000-TL

Değer Artış Kazancı: (1.200.000 – 2.224.000 =)

(1.024.000,-TL) Zarar

Görüldüğü üzere, Hazine Bonolarının elden çıkarılması nedeniyle zarar söz konusu olup, bu zararın (varsa) diğer kaynaklardan elde edilen gelirden indirimi de mümkün olmadığından (GVK md.88) beyan edilmeyecektir.

Hazine Bonolarından elde edilen 250.000,-TL tutarındaki faiz geliri ise, 2019 yılına ilişkin indirim oranını birden büyük olması dolayısıyla beyan edilmeyecektir.

Örnek 9:

Bayan (K)’nin 2019 takvim yılında (X) A.Ş.’ne ait hisse senetlerinden elde ettiği kar payı 24.000,- TL’dir. Bayan (K)’nin beyana tabi başka bir geliri bulunmamaktadır. Elde edilen kar payı kurum bünyesinde %15 nispetinde tevkifata tabi tutulmuş olup, tevkif edilen vergi (24.000 x %15=) 3.600,-TL, ele geçen kar payı ise 20.400,-TL’dir.

Bu durumda, beyanname verilip verilmeyeceğine ilişkin hesaplamada brüt kar payı tutarının yarısı esas alınacaktır.

Kar payının yarısı gelir vergisinden istisna olduğundan ve kalan (24.000 x ½ =) 12.000,-TL tutar da 40.000,-TL beyan sınırını aşmadığından yıllık beyanname verilmeyecektir.

Bu durumda, kar dağıtımı sırasında GVK’nın 94. maddesi uyarınca yapılan tevkifat nihai vergi olacaktır.

Örnek 10:

Bay (L), 2019 takvim yılında (Y) Anonim Şirketine ait hisse senetlerinden 70.000,-TL, (Z) Anonim Şirketine ait hisse senetlerinden ise 50.000,-TL kar payı (brüt) elde etmiştir. Elde edilen kar payı her iki kurum bünyesinde %15 nispetinde tevkifata tabi tutulmuş olup, tevkif edilen vergi toplam 18.000,- TL’dir.

Yapılacak hesaplamada kar payının brüt tutarı esas alınacak olup, mükellefin beyanı aşağıdaki gibi olacaktır:

Kar Payı Toplam Tutarı (Brüt)

120.000,-TL

İstisna Edilen Tutar(140.000 x ½)

60.000,-TL

Beyan edilen Tutar

60.000,-TL

Hesaplanan Gelir Vergisi

12.500,-TL

Mahsup Edilecek Vergi

18.000,-TL

İade İstenecek Gelir Vergisi

5.500,-TL

İade edilecek 5.500,-TL vergi dairesince mükellefe bildirilir ve mükellefin tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde müracaatı üzerine kendisine ret ve iade olunur.

Örnek 11:

(Y) Anonim Şirketince 1999 yılında 4325 sayılı Kanun kapsamında elde edilen kazancın 2019 yılında dağıtılması sonucu, ortağı olan Bayan (M) net 135.000,-TL kar payı elde etmiştir. Bayan (M)’nin beyanı gereken başka bir geliri bulunmamaktadır.

Bu kazançlarla ilgili olarak kar dağıtımı aşamasında geçici 62. maddeye göre tevkifat yapılmamıştır. Bu durumda Bayan (M)’nin ödeyeceği gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır;

Elde edilen kar payının net tutarı

135.000,- TL

Kar payının 1/ 9’u (135.000 x 1/9)

15.000,- TL

Kar payı brüt tutarı

150.000,- TL

Beyan edilmeyecek tutar (150.000x ½)

75.000,- TL

Beyan edilecek tutar

75.000,- TL

Hesaplanan Gelir Vergisi

16.550,- TL

Mahsubu Gereken 1/5’lik tutar

30.000,- TL

İade Alınacak Gelir Vergisi

13.450,- TL

Örnek 12:

Bay (N), 2019 yılında, konut olarak kiraya verdiği dairesinden 18.000 TL kira geliri, ortağı olduğu anonim şirketten 2018 yılı karının dağıtımı dolayısıyla tamamı tevkif yoluyla vergilendirilmiş 100.000,-TL (brüt) kar payı elde etmiştir.

Konut kira geliri

18.000,-TL

Kar payı (brüt)

100.000,-TL

Bay (N)’nin ortağı olduğu anonim şirketten elde ettiği kar payının yarısı (100.000/2= 50.000,-TL) gelir vergisinden istisna olup beyan edilmeyecektir. Kar payının istisna sonrası kalan yarısı, 40.000,-TL’lik beyan sınırını aştığından söz konusu 50.000,-TL’nin tamamı beyan edilecektir.

Anonim şirketlerden elde edilen kar payının yarısı GVK’nın 22. maddesine göre gelir vergisinden istisna olsa da, mesken kira gelirine istisna uygulanıp uygulanmayacağına yönelik değerlendirmede kar payının tamamı dikkate alınacaktır. Buna göre elde edilen gelir toplamının, (100.000 + 18.000 = 118.000,-TL) 2019 yılı bakımından GVK’nın 103. maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutarı (148.000,-TL) aşmaması nedeniyle, 18.000,-TL’lik konut kira geliri bakımından istisna uygulanması söz konusu olabilecektir. Konut kira gelirine istisna uygulaması sonrasında gerçek veya götürü gider tatbik edilerek kalan tutar beyan edilecektir.

Yukarıda belirtilen kar payı ve kira gelirinin beyanı dolayısıyla hesaplanacak vergiden kar payı üzerinden kaynakta kesinti yoluyla ödenen tutarın tamamı mahsup edilecek, mahsup edilemeyen tutar iade alınacaktır.

Örnek 13:

Bayan (O), 2019 yılında, konut olarak kiraya verdiği dairesinden 75.000,-TL kira geliri, birinci işverenden 15.000,-TL, ikinci işverenden 10.000,-TL (brüt) ücret geliri ve 3 yıl önce aldığı gayrimenkulün satışından kaynaklı 50.000,-TL değer artış kazancı elde etmiştir. Ücret gelirlerinin tamamı tevkif suretiyle vergilendirilmiştir.

Konut kira geliri

75.000,-TL

Birinci işverenden alınan ücret

15.000,-TL

İkinci işverenden alınan ücret

10.000,-TL

Gayrimenkul satış kazancı

50.000,-TL

Bayan (O)’nun birden sonraki işverenden aldığı ücret geliri olan 10.000,-TL, beyan sınırını aşmadığından, ücret gelirleri beyan edilmeyecektir.

Gayrimenkulden elde edilen kazanç ise, söz konusu gayrimenkul 5 yıldan önce satıldığından değer artış kazancı olarak vergiye tabidir. Gayrimenkulün satılmasından elde edilen 50.000,-TL tutarındaki kazanca 14.800,-TL istisna uygulanacak ve geriye kalan 35.200,-TL değer artış kazancı olarak beyan edilecektir.

Gayrimenkul satışından elde edilen değer artış kazancının 14.800,-TL’si GVK’nın mükerrer 80. maddesine göre gelir vergisinden istisna olsa da, konut kira gelirine istisna uygulanıp uygulanmayacağına yönelik değerlendirmede değer artış kazancının tamamı dikkate alınacaktır.

Buna göre elde edilen gelir toplamının, (75.000 + 15.000 + 10.000 + 50.000 = 150.000,-TL) 2019 yılı bakımından GVK’nın 103. maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutarı (148.000 TL) aşması nedeniyle, 75.000,-TL’lik konut kira geliri bakımından istisna uygulanması söz konusu olmayacaktır. Konut kira gelirine gerçek veya götürü gider tatbik edildikten sonra kalan tutar beyan edilecektir.

Örnek 14:

Kamu kurumunda aylık brüt 6.380,-TL maaşla çalışan Bayan (P), 01.07.2019 tarihinde emekli olup, 110.100,-TL emekli ikramiyesi almış ve kendisine 3.900,-TL emekli aylığı bağlanmıştır. Ayrıca 2019 yılında, konut olarak kiraya verdiği dairesinden 17.500,-TL kira geliri elde etmiştir.

Aylık brüt maaş (6 ay için (6 * 6.380 = 38.280 )

38.280,-TL

Emekli ikramiyesi

110.100,-TL

Emekli aylığı (6 ay için (6 * 3.900 = )

23.400,-TL

Konut kira geliri

17.500,-TL

 Bayan (P)’nin Ocak-Haziran/2019 döneminde kamu kurumundan aldığı aylık 38.280,-TL tutarındaki brüt ücret ve 110.100,-TL tutarındaki emekli ikramiyesi tevkif suretiyle vergilendirildiğinden, tek işverenden alınan söz konusu ücretler beyan edilmeyecektir. Bayan (P)’ye bağlanan aylık 3.900,- TL tutarındaki emekli aylığı ise GVK’nın 23/11. maddesi uyarınca gelir vergisinden istisna olup beyana tabi değildir.

Bayan (P)’nın elde ettiği kira geliri bakımından istisna uygulanıp uygulanmayacağı, beyan edilip edilmeyeceklerine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği (varsa) ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayrisafi tutarları toplamının GVK’nın 103. maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutarı aşıp aşmadığına bakılarak tespit olunacaktır.

Bayan (P)’nin 2019 yılı içerisinde elde ettiği gelir toplamının (38.280 + 110.100 + 23.400 + 17.500 = 189.280,-TL), 2019 yılı bakımından GVK’nın 103. maddesinde yazılı tarifenin üçüncü diliminde ücret gelirleri için belirlenen tutarı (148.000,-TL) aşması nedeniyle, 17.500,-TL’lik konut kira geliri bakımından istisna uygulanmayacaktır. Konut kira gelirine gerçek veya götürü gider tatbik edildikten sonra kalan tutar beyan edilecektir.

Örnek 15:

Bayan (R)’nin 2019 yılı gelirleri aşağıdaki gibi olup, 2019 yılında 200.000,- TL tutarında eğitim ve sağlık harcaması yapmıştır.

Birinci işverenden alınan ücret

55.000,-TL

İkinci işverenden alınan ücret

45.000,-TL

İşyeri kira geliri

1.000.000,-TL

Bayan (R)’nin 2019 yılında elde ettiği ücret ve gayrimenkul sermaye iratlarının brüt tutarlarının toplamı (55.000 + 45.000 + 1.000.000 )= 1.100.000,- TL’dir. Ancak gayrimenkul sermaye iradından % 15 oranında götürü gider usulüne göre indirim yapıldıktan sonra kalan tutar 850.000,00 TL beyan edilecektir. Ayrıca birden sonraki işverenlerden alınan tevkif suretiyle vergilendirilmiş ücretler toplamının 40.000,-TL’yi aşması durumunda ise ücret gelirlerinin tamamı toplanarak beyan edilecektir.

Dolayısıyla beyan edilecek gelir (55.000 + 45.000 + 850.000 ) = 950.000,- TL olacaktır.

Eğitim ve sağlık harcamaları beyan edilen gelirin %10’unu aşmaması şartıyla beyan edilen gelirden indirilebilecektir. Dolayısıyla Bayan (R) tarafından indirilebilecek eğitim ve sağlık harcaması (950.000 * 0,10 ) = 95.000,- TL ile sınırlıdır.

Buna göre, (950.000 – 95.000 ) = 855.000,- TL üzerinden hesaplanan Gelir Vergisi aşağıdaki gibi olmalıdır. 2019 yılında ücret gelirleri için uygulanacak gelir vergisi tarifesi ile diğer gelirler için uygulanacak olan vergi tarifesinin birbirinden farklı olması nedeniyle vergi matrahı belirlendikten sonra hesaplama aşağıdaki tabloda gösterilen hesaplamanın yapılması gerekmektedir.

Ücret Vergi Tarifesi İle Hesaplanan Vergi

283.710,00

Ücret Dışı Gelir Tarifesi İle Hesaplanan Vergi

305.460,00

Tarife Farklığı İle Oluşan Fark

21.750,00

Oluşan Farktan Ücrete İsabet Eden Kısım

2.289,47

Oluşan Farktan Ücret Dışı Gelirlere İsabet Eden Kısım

19.460,53

Hesaplanan Vergi

303.170,53

(283.710 + 19.460,53 = )

 

(305.460 - 2.289,47 =)

 

Hesaplanan bu gelir vergisinden ücretler ve GMSİ nedeniyle stopaj suretiyle ödenen vergiler mahsup edildikten sonra kalan kısım ödenecektir.

Örnek 16:

Bayan (S)’nin 2019 yılı gelirleri aşağıdaki gibi olup, 2019 yılında 250.000,- TL tutarında eğitim ve sağlık harcaması yapmıştır.

Birinci işverenden alınan ücret

350.000,-TL

İkinci işverenden alınan ücret

250.000,-TL

İşyeri kira geliri

1.000.000,-TL

Bayan (S)’nin 2019 yılında elde ettiği ücret ve gayrimenkul sermaye iratlarının brüt tutarlarının toplamı (350.000 + 250.000 + 1.000.000 )= 1.600. 000,- TL’dir. Elde edilen gayrimenkul sermaye iradından götürü gider yönteminin tercih edildiği varsayımıyla, % 15 oranında gider indirimi yapıldıktan sonra kalan tutar 850.000,00 TL beyan edilecektir. Dolayısıyla beyan edilecek gelir (350.000 + 250.000 + 850.000 ) = 1.450.000,- TL olacaktır.

Eğitim ve sağlık harcamaları beyan edilen gelirin %10’unu aşmaması şartıyla beyan edilen gelirden indirilebilecektir. Dolayısıyla Bayan (S) tarafından indirilebilecek eğitim ve sağlık harcaması (1.450.000 * 0,10 ) = 145.000,- TL ile sınırlıdır.

Buna göre (1.450.000 – 145.000 ) = 1.305.000,- TL üzerinden hesaplanan Gelir Vergisi aşağıdaki gibi olmalıdır. 2019 yılında ücret gelirleri için uygulanacak gelir vergisi tarifesi ile diğer gelirler için uygulanacak olan vergi tarifesinin birbirinden farklı olması nedeniyle vergi matrahı belirlendikten sonra hesaplama aşağıdaki tabloda gösterilen hesaplamanın yapılması gerekmektedir.

Ücret Vergi Tarifesi İle Hesaplanan Vergi

441.210,00

Ücret Dışı Gelir Tarifesi İle Hesaplanan Vergi

485.460,00

Tarife Farklığı İle Oluşan Fark

44.250,00

Oluşan Farktan Ücrete İsabet Eden Kısım

18.310,34

Oluşan Farktan Ücret Dışı Gelirlere İsabet Eden Kısım

25.939,66

Hesaplanan Vergi

467.149,66

(441.210 + 25.939,66 = )

 

(485.460 - 18.310,34 =)

 

Hesaplanan bu gelir vergisinden ücretler ve GMSİ nedeniyle stopaj suretiyle ödenen vergiler mahsup edildikten sonra kalan kısım ödenecektir.

Saygılarımızla.

Dosyalar