İstisna ve İndirim Uygulamalarında YMM Rapor Şartı ve Getirdiği Sorumluluklar

20.04.2026'da yayımlanan Centrum Time dergimizin 25. sayısında yer alan bu makalemize ve diğer içeriklere buradan ulaşabilirsiniz.

30 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 49 Sıra No.lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Genel Tebliği ile gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin, Gelir Vergisi Kanunu ile Kurumlar Vergisi Kanunu uyarınca verdikleri beyannamelerde yer alan belirli istisna ve indirimlerden yararlanabilmeleri ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nda düzenlenen yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi uygulamasına ilişkin işlemler, yeminli mali müşavir (YMM) tarafından düzenlenen tasdik raporunun ibrazı şartına bağlanmış olup, söz konusu raporlara ilişkin usul ve esaslar da belirlenmiştir.  Buna göre, bu çalışmamızda gelir vergisi ve kurumlar vergisi yönünden tasdik kapsamına alınan indirim ve istisnalara ilişkin detaylı açıklamalara aşağıda yer verilmektedir.

GELİR VERGİSİ YÖNÜNDEN TASDİK

Tasdik kapsamı

Anılan Tebliğ ile gelir vergisi mükelleflerine, beyannamelerinde yer alan aşağıdaki istisna/indirim uygulamalarına ilişkin işlemlerini YMM’ye tasdik ettirme zorunluluğu getirilmiştir.

Uygulama Dönemi

2025 yılı takvim yılı ve izleyen vergi dönemleri ile özel hesap dönemi olanlar için 2025 yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen dönemler için tebliğde belirtilen hadlerin aşılması halinde yukarıdaki tabloda yer verilen indirim ve istisnalar için YMM raporu alınması zorunludur.

Tasdik sınırı

• “Diğer İndirimler” ve “Diğer İstisnalar” satırları dışında, beyannamede müstakil satırı bulunan ve yukarıdaki tabloda sayılan her bir istisna/indirim için 500.000 TL’yi aşması halinde tasdik zorunludur.
• Her biri 500.000 TL’yi aşmamakla birlikte beyannamedeki birden fazla istisna/indirim toplamı 1.000.000 TL’yi aşarsa tamamı tasdike tabidir.
• “Diğer İndirimler” satırı veya “Diğer İstisnalar” satırı 1.000.000 TL’yi aşarsa ya da bu iki satırın toplamı 1.000.000 TL’yi aşarsa ilgili istisna/indirimlerin tamamı tasdike tabidir.
• 5520 sayılı Kanun’un 32/A kapsamındaki indirimli gelir vergisi uygulamasında tutar sınırı olmaksızın vergi indirimi tasdike tabidir.

Aksi belirlenmedikçe, 2025 yılı için belirlenen sınır izleyen yıllarda yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırılacak olup, 10.000 TL’yi aşmayan kısımlar dikkate alınmayacaktır.

Sınırı aşmayan işlemler için mükellefler isterlerse tasdik yaptırabileceklerdir.

Raporun gönderilme zamanı

Tasdiki zorunlu işlemler için yeminli mali müşavir tasdik raporu, yıllık gelir vergisi beyannamesi verme süresinin bitimini takip eden iki ay içerisinde, Dijital Vergi Dairesi üzerinden elektronik ortamda gönderilecektir. 2025 yılına ilişkin olarak bu süre 31.05.2026 tarihine kadardır.

Tam tasdik sözleşmesi bulunan mükelleflerde ise, tam tasdik raporunda Tebliğ ekindeki dispozisyona uygun bölüm ayrılması şartıyla ayrıca rapor hazırlanmasına gerek bulunmamaktadır.

KURUMLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN TASDİK

Tasdik Kapsamı

Tebliğ ile kurumlar vergisi mükelleflerine, beyannamelerinde yer alan aşağıdaki istisna/indirim uygulamalarına ilişkin işlemlerini YMM’ye tasdik ettirme zorunluluğu getirilmiştir.

 Uygulama Dönemi

2025 yılı takvim yılı ve izleyen vergi dönemleri ile özel hesap dönemi olanlar için 2025 yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen dönemler için tebliğde belirtilen hadlerin aşılması halinde indirim ve istisnalar için YMM raporu alınması zorunludur.

Tasdik sınırı

• “Diğer İndirimler/İstisnalar” satırları dışında, beyannamede müstakil satırı bulunan ve yukarıdaki tabloda sayılan her bir istisna/indirim için 500.000 TL’yi aşması halinde tasdik zorunludur.
• Her biri 500.000 TL’yi aşmamakla birlikte beyannamedeki birden fazla istisna/indirim toplamı 1.000.000 TL’yi aşarsa tamamı tasdike tabidir.
• “Diğer İndirimler ve İstisnalar” veya “Diğer İndirimler” satırları 1.000.000 TL’yi aşarsa ya da toplamı 1.000.000 TL’yi aşarsa ilgili istisna/indirimlerin tamamı tasdike tabidir.
• 5520 Sayılı Kanun’un 32 nci maddesinin 6, 7 ve 8 inci fıkraları kapsamındaki kurumlar vergisi oranının indirimli uygulamalarında, yararlanılan toplam vergi indirimi 200.000 TL’yi aşarsa tümü tasdike tabidir.
• 5520 Sayılı Kanun’un 32/A maddesi kapsamındaki indirimli kurumlar vergisi uygulaması ile Yerel ve Küresel Asgari Tamamlayıcı Kurumlar Vergisi uygulamasında (Ek 1-13 ve Geçici 17) ise tutar sınırı olmaksızın hesaplanan tutarların tasdiki zorunludur.

Tebliğde KİT’lere ilişkin bir istisna tanınmıştır. Buna göre, 233 sayılı KHK hükümlerine tabi KİT’ler ve müesseseleri için Tebliğ kapsamındaki işlemlerin YMM’ye tasdiki zorunlu değildir.

Aksi belirlenmedikçe, 2025 hesap dönemi için belirlenen sınır izleyen yıllarda yeniden değerleme oranının yarısı kadar artırılacak olup, 10.000 TL’yi aşmayan kısımlar dikkate alınmayacaktır.

Sınırı aşmayan işlemler için mükellefler isterlerse tasdik yaptırabileceklerdir.

Raporun gönderilme zamanı

Tasdiki zorunlu işlemlere ilişkin raporlar, ilgili hesap döneminin kurumlar vergisi beyannamesi ile birlikte veya beyanname verme süresinin bitimini takip eden iki ay içinde, Dijital Vergi Dairesi üzerinden elektronik ortamda gönderilir.

Ayrıca, 01.01.2025’ten itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere 5520 sayılı Kanun’un 5-1(d) maddesi kapsamındaki istisna (yatırım fon ve ortaklıklarının kazançlarına ilişkin istisna) için düzenlenen raporların, kurumlar vergisi beyannamesi ile birlikte veya beyanname verme süresinin bitimini takip eden üç ay içinde gönderilmesi zorunludur.

Tam tasdik sözleşmesi bulunan mükelleflerde, tam tasdik raporunda Tebliğ ekindeki dispozisyona uygun bölüm ayrılması şartıyla ayrıca rapor aranmaz.

TASDİK SORUMLULUĞU

49 Sıra No.lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Genel Tebliği uyarınca, gelir ve kurumlar vergisi beyannamelerinde yer alan belirli istisna, indirim ve uygulamaların (yerel ve küresel asgari tamamlayıcı kurumlar vergisi dâhil) Yeminli Mali Müşavir (YMM) tasdik raporu ile desteklenmesi zorunlu kılınmıştır. Bu raporun, beyanname verme süresini takip eden en geç iki ay içinde elektronik ortamda ibraz edilmemesi durumunda, önemli hukuki ve idari sonuçlar doğmaktadır.

Öncelikle, tasdik raporunun zamanında ibraz edilmemesi halinde, mükellefe 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun (VUK) mükerrer 227 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idare tarafından makul bir mühlet tanınmaktadır. Bu ek süre içerisinde de raporun ibraz edilmemesi durumunda, mükellef tasdike konu olan istisna, indirim veya uygulamadan yararlanma hakkını tamamen kaybetmektedir. Başka bir ifadeyle, ilgili tutarlar vergi matrahının tespitinde dikkate alınmamakta ve beyanname üzerinden yararlanılan vergi avantajı fiilen ortadan kalkmaktadır.

Bunun yanı sıra, raporun kanuni süresinde ibraz edilmemesi, özel usulsüzlük cezası uygulanmasını da gerektirmektedir. Bu ceza, VUK’un ilgili hükümleri çerçevesinde ayrıca tahakkuk ettirilmekte olup, mükellefin idari yükümlülüklerini yerine getirmemesinin bir yaptırımı niteliğindedir. Söz konusu düzenleme, tasdik mekanizmasının etkinliğini sağlamak ve beyannamelerde yer alan yüksek tutarlı istisna/indirim beyanlarının güvenilirliğini güvence altına almak amacıyla getirilmiştir.

Yeminli mali müşavirler, 49 Sıra No.lu Tebliğ kapsamında düzenledikleri tasdik raporlarında önemli bir inceleme ve doğrulama yükümlülüğü altındadır. YMM; tasdik kapsamına giren işlemlerin ilgili mevzuata (Gelir Vergisi Kanunu, Kurumlar Vergisi Kanunu ve ilgili özel kanunlar) uygunluğunu, defter kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığını, dayanağı teşkil eden belgelerin geçerliliğini ve gerçek durumu yansıtıp yansıtmadığını, muhasebe ilkelerine ve kayıt nizamına uygunluğunu titizlikle araştırmak ve tespit etmek zorundadır. Bu kapsamda, gerekli incelemeleri yapmak, kanıt toplamak ve şüpheli durumlarda (sahte veya yanıltıcı belge riski gibi) derinlemesine araştırma yapmak YMM’nin temel mesleki yükümlülüğüdür.

Tasdik raporunda yer alan hususların doğru olmaması halinde, YMM’nin sorumluluğu da ortaya çıkmaktadır. Tebliğdeki açık belirlemelere göre, yeminli mali müşavirler, tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere, tasdikin doğruluğundan sorumludur. Tasdikin hatalı veya eksik olması nedeniyle ziyaa uğratılan vergi, kesilecek ceza ve hesaplanacak gecikme faizinden, mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulurlar. Bu sorumluluk, yalnızca tasdik edilen işlemlerle sınırlı olup, YMM’nin mesleki özen yükümlülüğünü ihlal etmesi durumunda hem idari hem de hukuki sonuçlar doğurabilmektedir.

Bu düzenlemeler, bir yandan mükelleflerin istisna ve indirimlerden yararlanma hakkını güvence altına alırken, diğer yandan YMM’lerin tasdik sürecindeki rolünü güçlendirerek vergi sistemine olan güveni artırmayı hedeflemektedir. Tam tasdik sözleşmesi bulunan mükelleflerde ise, ilgili hususların tam tasdik raporu içinde ayrı bir bölümde gösterilmesi, ayrı bir tasdik raporu zorunluluğunu ortadan kaldırabilmektedir.

SONUÇ

Sonuç olarak, 49 Sıra No.lu Tebliğ ile hayata geçirilen tasdik zorunluluğu, vergi sistemine daha fazla şeffaflık ve güven getirme potansiyeli taşımakla birlikte, mükellefler ve YMM’ler açısından önemli uyum maliyetleri ve riskler de içermektedir. Uygulamanın etkinliği, tebliğ düzenlemelerinin mükellefler ve meslek mensupları tarafından doğru anlaşılmasına, gerekli iç kontrollerin zamanında kurulmasına ve dijital vergi idaresi altyapısının sorunsuz işlemesine bağlı olacaktır.

Gelecek dönemde bu yeni düzenlemenin uygulama sonuçları yakından izlenmeli, olası aksaklıklar ve uyum sorunları tespit edilerek gerekli revizyonlar yapılmalıdır. Böylece hem vergi adaletinin güçlenmesi hem de mükelleflerin hukuki güvenliğinin korunması hedeflerine daha etkin bir şekilde ulaşılabilecektir.