Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Kararda Yapılan Güncel Değişiklikler

16.10.2026'da yayımlanan Centrum Time dergimizin 27. sayısında yer alan bu makalemize ve diğer içeriklere buradan ulaşabilirsiniz.

9 Ağustos 2026 tarihli ve 33335 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan 11572 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, 2016/9495 sayılı Yatırımlara Proje Bazlı Devlet Yardımı Verilmesine İlişkin Kararın başvuru, değerlendirme, izleme ve destek uygulamalarını yeniden düzenlemiştir. Değişiklikler; fizibilite raporlarının hazırlanması, Teknoloji Hamlesi Programındaki karar süreci, tamamlama vizesi sonrası raporlama, yatırıma başlandığının belgelenmesi ve kısmen işletmeye geçen yatırımların desteklerden yararlanması üzerinde yoğunlaşmaktadır.

Bu makalemizde düzenlemeler madde bağlantılarıyla incelenecek ve uygulamaya ilişkin sonuçlar değerlendirilecektir.

DÜZENLEMENİN ÇERÇEVESİ

Proje bazlı teşvik sisteminin hukuki çerçevesi 6745 sayılı Kanunun 80 inci maddesi ve 17 Ekim 2016 tarihli, 2016/9495 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile çizilmiştir. Sistem, ülkenin kritik ihtiyaçlarına cevap veren, arz güvenliğini güçlendiren, dışa bağımlılığı azaltan ve teknolojik dönüşüme katkı sağlayan yatırımlara yöneliktir.

TANIMLAR VE BAŞVURUYA ESAS FİZİBİLİTE RAPORU VE DİLEKÇE ARANMASI

Değişiklik Kararının 1 inci maddesiyle ana Kararın 2 nci maddesindeki tanımlar güncellenmiştir. Yatırım teşvik belgesi tanımında Cumhurbaşkanı Kararına atıf yapılmış; Teknoloji Hamlesi Programı ve bu programın Değerlendirme Komitesi yeniden tanımlanmıştır. Ayrıca Türkiye’de 5411 sayılı Bankacılık Kanunu çerçevesinde faaliyet gösteren kalkınma ve yatırım bankaları için bir tanım eklenmiştir.

Değişiklik Kararının 2 nci maddesi, ana Kararın 4 üncü maddesindeki müracaat sürecini düzenlemektedir. Bakanlık, davet mektubu veya resmî internet sitesi ve dijital platformlardaki resmî hesapları aracılığıyla çağrı yapabilecek; davet veya çağrıda özel koşullar belirleyebilecektir. Başvuruda, Genel Müdürlük ile protokol imzalayan bir kalkınma ve yatırım bankasının EK 1 formatına uygun hazırladığı fizibilite raporu ve dilekçe aranacaktır. Rapor hazırlama esasları ilgili protokolde belirlenecektir.

Önceki düzenlemede bağımsız danışmanlık kuruluşlarının hazırladığı fizibilite de başvuruya esas olabiliyordu. Yeni metin, bu başvuru kanalı bakımından raporu hazırlayabilecek kuruluşu sınırlandırmaktadır. Ancak Teknoloji Hamlesi Programı kapsamındaki başvurular için 4 üncü maddenin diğer fıkraları uygulanmaz; programın özel başvuru esasları geçerlidir.

TEKNOLOJİ HAMLESİ PROGRAMI VE DEĞERLENDİRME EŞİKLERİ

Değişiklik Kararının 3 üncü maddesiyle ana Kararın 5 inci maddesinin ikinci ve altıncı fıkraları yenilenmiş, yedinci fıkrası kaldırılmıştır. Öncelikli Ürün Listesindeki ürünlere yönelik ve Teknoloji Hamlesi Programı kapsamında desteklenmesine karar verilen yatırımlarda asgari sabit yatırım tutarı 100 milyon TL; diğer yatırımlarda asgari sabit yatırım tutarı veya Ar Ge harcaması 2 milyar TL olarak yer almaktadır. Bu tutarlar önceki metinde de bulunduğundan, 11572 sayılı Kararla getirilmiş bir eşik artışı şeklinde algılanmamalıdır.

Komitenin destek bütçesi ve benzer sınırlamaları dikkate alarak uygun gördüğü ve Bakanlığın uygun bulduğu projeler Cumhurbaşkanına sunulacaktır. Cumhurbaşkanının uygun gördüğü projeler için Destek Kararı alınacak ve Bakanlık yatırım teşvik belgesini düzenleyecektir. Önceki 5/7 hükmünde bulunan, komitenin 2012/3305 sayılı Karar kapsamında stratejik yatırım desteğine karar verebilmesine ilişkin düzenleme kaldırılmıştır.

TAMAMLAMA VİZESİ SONRASI BEŞ YILLIK RAPORLAMA

Değişiklik Kararının 4 üncü maddesi, ana Kararın 10 uncu maddesine yeni bir yükümlülük eklemiştir. Yatırımcı, tamamlama vizesinden sonra beş yıl boyunca yılda bir kez faaliyet raporu sunacaktır. Rapor, yararlanılmaya devam edilen destek miktarlarını da içerecektir.

11572 sayılı Kararın 9/a maddesine göre bu yükümlülüğü getiren 4. madde, 26.11.2016 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

YATIRIMA BAŞLANDIĞININ TEVSİKİ VE İLAVE SÜRE

Değişiklik Kararının 5 inci maddesi, ana Kararın 11/4 hükmünü yenilemiştir. Mücbir sebep ve fevkalade hâl nedeniyle yatırıma başlayamayanlar dışında, Destek Kararının yürürlüğünden itibaren üç yıl içinde, karardaki yatırıma başlama tarihinden sonra yapılan asgari 200 milyon TL veya yatırım tutarının yüzde 10’u kadar yatırım harcamasının kararın 10/2 maddesi kapsamında tevsiki gerekmektedir. Buradaki tutarlar da önceki metinde mevcut olup değişikliğin ağırlığı harcamanın tarih bağlantısı ve süre düzenlemesindedir.

Önceki hükümde ilave süre bir yıl olarak belirtilirken, yeni düzenlemede Cumhurbaşkanının ilgili Destek Kararında belirleyeceği süre esas alınmıştır. Süreler sonunda harcama tevsik edilemezse Destek Kararı kaldırılacaktır. 28 Haziran 2020’den önce yürürlüğe giren destek kararlarında üç yıllık sürenin başlangıcının 28 Haziran 2020 olacağı belirtilmiştir.

ENERJİ VE SİGORTA PRİMİ İŞVEREN HİSSESİ DESTEKLERİ

Değişiklik Kararının 6 ncı maddesiyle ana Kararın 12/3 hükmü enerji desteği ile sigorta primi işveren hissesi desteğini birlikte düzenleyecek biçimde yenilenmiş, ayrıca 12/15 fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır. Talep üzerine kısmen işletmeye geçişte desteğe başlanabilmesi için en az iki Bakanlık eksperinin yerinde tespitine dayanan raporun onaylanması ve yatırım harcamalarına ilişkin YMM raporunun Bakanlığa gönderilmesi gerekmektedir. Tamamlama vizesi ile tamamen işletmeye geçiş de destek uygulamasına başlama şartıdır. Kısmen işletmeye geçişte ise, yerinde tespit raporunun onaylanması ve yatırım harcamalarına ilişkin YMM raporunun Bakanlığa gönderilmesiile destek uygulamasına başlanabilecektir.

Mezkur karara göre kısmi işletmeye geçiş tespiti yılda en fazla bir kez yapılabilir. Tamamlama vizesinden önce kullanılabilecek toplam enerji desteği, Destek Kararındaki azami enerji desteğinin yüzde 50’sini aşamamaktadır.

Enerji desteğinin hesabında bedeli tamamen ödenmiş faturanın enerji tüketim harcaması esas alınacaktır. Eski borç, gecikme faizi, ceza, nakliye, iletim, dağıtım, vergi, fon ve benzeri kalemler kapsam dışında bulunmaktadır.

2016/9495 SAYILI KARARIN GENEL TEŞVİK MEVZUATI VE DİĞER DESTEKLERLE İLİŞKİSİ

2016/9495 sayılı Kararın 12/1 maddesindeki hükmündeki değişiklikle, Kararda veya proje özelindeki Destek Kararında düzenlenmeyen hususlar için, Destek Kararının yürürlüğe girdiği tarihte geçerli olan genel yatırım teşvik kararı ve ilgili diğer mevzuatın dikkate alınması öngörülmüştür.

Teknoloji Hamlesi kapsamındaki proje bazlı yatırımların ilgili mevzuat çerçevesinde KOSGEB ve TÜBİTAK tarafından desteklenebilmesi sürdürülmüştür. Yatırım bütünlüğü bakımından, diğer kamu destekleriyle yapılan harcamalara ek olarak, komitenin uygun bulması koşuluyla öz kaynakla yapılan harcamaların da değerlendirilmesi düzenlenmiştir.

YABANCI YATIRIMCILARLA YAPILACAK YATIRIM PROJE SÖZLEŞMELERİ

11572 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının 7 nci maddesi ile 2016/9495 sayılı kararın ek 1 inci maddesini yenilemiştir. Asgari 5 milyar TL sabit yatırım tutarlı ve komple yeni yatırım niteliğindeki projelerde; 4875 sayılı Kanundaki yatırımcılarla ve/veya paylarının tamamı bu yatırımcılara ait iştiraklerle özel hukuka tabi yatırım proje sözleşmesi imzalamaya Bakan yetkili kılınmıştır.

Sözleşmeye konu olup diğer kamu kurumlarının görev alanına giren işlemler, kendi mevzuatları çerçevesinde öncelikli yürütülecektir; izleme ve koordinasyon Bakanlığa aittir.

Sözleşme kapsamında diğer Bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının görev alanına giren iş ve işlemler, sorumlu kurum ve kuruluşlar tarafından ilgili mevzuatı çerçevesinde öncelikli olarak yerine getirilecektir. Söz konusu iş ve işlemlerin izlenmesi ve koordinasyonundan Bakanlık sorumlu olacaktır.

FİZİBİLİTE FORMATI VE MALİ UYGULAMA SONUÇLARI

11572 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının 8 inci maddesiyle EK 1 fizibilite formatı yenilenmiştir. Format; firma ve proje künyesi, teknik, ekonomik ve mali değerlendirmeler ile genel değerlendirme ve sonuç bölümlerini içermektedir. Grup şirketi bilgilerinin, finansman yapısının ve yatırımın yapılabilirliğinin birlikte ele alınması öngörülmektedir.

SONUÇ

9 Ağustos 2026 tarihli ve 33335 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan 11572 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı, proje bazlı devlet yardımlarında başvuru, değerlendirme, yatırımın gerçekleştirilmesi ve desteklerin izlenmesi süreçlerini yeniden düzenlemiştir.

Değişiklikler birlikte değerlendirildiğinde, teşvik yönetiminin yatırımın bütün aşamalarını kapsayan sürekli bir süreç olarak ele alınması gerektiği görülmektedir. Kanaatimizce düzenlemenin temel etkisi, Destek Kararında öngörülen yatırım ile fiilen gerçekleştirilen harcamalar ve yararlanılan destekler arasındaki bağlantıyı güçlendirmesidir.